VN-experts waarschuwen dat mensen met een beperking worden uitgesloten van noodhulp

Experts van de Verenigde Naties waarschuwen dat mensen met een beperking tijdens conflicten en rampen worden uitgesloten van essentiële humanitaire hulp. Ze roepen op om hen vanaf het begin in noodplannen op te nemen, in plaats van toegankelijkheid als een optie te behandelen.

Heba Hagrass, de speciale VN-rapporteur voor de rechten van personen met een handicap, zei dat ontoegankelijke informatie, evacuatieprocedures die geen rekening houden met behoeften die verband houden met een beperking en ongeschikte opvangcentra de toegang tot hulp blijven belemmeren. Deze obstakels kunnen levensbedreigende gevolgen hebben, zei ze op 23 oktober tegen de Derde Commissie van de Algemene Vergadering.

Hagrass waarschuwde ook dat mensen met een beperking vaak pas worden geraadpleegd nadat belangrijke humanitaire besluiten zijn genomen, terwijl het gebrek aan gegevens uitgesplitst naar beperking het moeilijker maakt om vast te stellen wie achterblijft. Vrouwen en meisjes worden geconfronteerd met verschillende vormen van discriminatie die elkaar versterken, zei ze, en mensen met een beperking lopen tijdens gedwongen verplaatsing een groter risico op geweld, uitbuiting en verwaarlozing.

‘Inclusie mag niet worden gezien als een optioneel onderdeel van humanitaire hulp of als een luxe wanneer de middelen het toelaten’, zei Hagrass. Ze noemde inclusie een mensenrechtenverplichting en een voorwaarde voor een doeltreffende respons.

De vertegenwoordiger van Oekraïne zei dat inmiddels meer dan 3,6 miljoen mensen in het land met een beperking leven. Hij wees op belemmeringen bij evacuatie en medische zorg, en op verwondingen en trauma als gevolg van de Russische oorlog. Mensen met een beperking moeten volgens hem bij humanitaire hulp en wederopbouw worden betrokken voordat het conflict eindigt.

Tijdens de bijeenkomst klonk ook een waarschuwing over kunstmatige intelligentie. Miyeon Kim, voorzitter van het VN-Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap, zei dat AI de toegankelijkheid en het zelfstandig wonen kan verbeteren, maar dat technologieën die zonder deelname van mensen met een beperking worden ontwikkeld, discriminatie kunnen reproduceren en de privacy en autonomie kunnen ondermijnen. Ze riep op tot toegankelijk ontwerp, menselijk toezicht en mogelijkheden tot rechtsherstel. Ook zei ze dat menselijke controle en verantwoordingsplicht moeten worden gehandhaafd wanneer AI in oorlogsvoering wordt gebruikt.

De commissie besprak ook de rechten van minderheden. VN-speciaal rapporteur Nicolas Levrat waarschuwde dat staten de bescherming van minderheden niet mogen gebruiken als rechtvaardiging voor eenzijdige interventie in het buitenland.