VS stelde hervatting van Russisch gastransport via Oekraïne voor, meldt krant

De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner brachten het voorstel tijdens bezoeken aan Moskou en Kyiv in september ter sprake, meldde The Wall Street Journal volgens Nieuws.nl en het Oekraïense medium Hromadske. De krant citeerde niet bij naam genoemde Amerikaanse, Europese en Oekraïense functionarissen.

Volgens Hromadske voorzag het voorstel erin dat een Amerikaanse tussenpersoon het Russische gas zou verkopen om Europese beperkingen te omzeilen. Volgens de weergave van de berichtgeving van The Wall Street Journal door het medium geloofden Amerikaanse functionarissen dat hervatting van de verkoop de Russische president Vladimir Poetin een financiële stimulans kon geven om in te stemmen met een bestand op energiegebied.

Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zei op 2 november dat de situatie ter plaatse de uitvoering van zulke plannen op dit moment onmogelijk maakte, maar liet open wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren.

Een niet bij naam genoemde Amerikaanse functionaris vertelde de Daily Caller News Foundation dat Europeanen belangstelling voor het idee hadden getoond en dat elke economische overeenkomst deel zou uitmaken van een bredere afspraak om de oorlog te beëindigen. Hromadske meldde echter dat een Noorse functionaris tegen The Wall Street Journal had gezegd dat het voorstel indruiste tegen de fundamentele beginselen van de EU.

De EU nam in januari 2026 een geleidelijk verbod op de invoer van Russisch gas aan. De regels gelden voor pijpleidinggas dat in Rusland wordt gewonnen of rechtstreeks dan wel indirect uit Rusland wordt uitgevoerd, met tijdelijke uitzonderingen. Voor bepaalde bestaande langetermijncontracten gaat het verbod in op 30 september 2027, of op 1 november als aan een specifieke opslagvoorwaarde is voldaan. De contractvoorwaarden van de voorgestelde overeenkomst zijn niet bekend, dus het is onduidelijk hoe de regeling met de tussenpersoon binnen de regels zou werken.

Volgens Hromadske werd het idee naar verluidt in de ijskast gezet nadat Oekraïne onder druk van Trump bijna twee weken lang de aanvallen op Russische olieraffinaderijen had opgeschort. Oekraïense aanvallen werden op 30 oktober hervat. Trump had Oekraïne eerder opgeroepen de aanvallen op Russische dieselinstallaties te staken.

Het Russische gastransport via Oekraïne naar de EU stopte op 1 januari 2025, nadat de transitovereenkomst was afgelopen. In 2024 was ongeveer 15 miljard kubieke meter Russisch gas door Oekraïne vervoerd, volgens de Europese Commissie.