Juridische commissie van de VN begint twee weken durende bespreking van werk op het gebied van internationaal recht

De Zesde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN is begonnen aan twee weken debat over het werk van de Commissie voor Internationaal Recht. Daarbij gaat het onder meer om de vraag hoe het internationaal recht moet omgaan met de stijgende zeespiegel en of ontwerpregels over de immuniteit van staatsfunctionarissen de basis kunnen vormen voor onderhandelingen over een verdrag.

De commissie, die juridische kwesties behandelt, opende op 26 oktober haar bespreking van het jaarverslag van de Commissie. De werkzaamheden zijn verdeeld over drie thematische clusters. Het eerste omvat de immuniteit van staatsfunctionarissen tegen buitenlandse strafrechtelijke rechtsmacht, algemene rechtsbeginselen en de stijging van de zeespiegel in relatie tot het internationaal recht.

De bespreking van de stijgende zeespiegel ging over de gevolgen voor mensen en het staatsbestaan wanneer kustlijnen veranderen. De vertegenwoordiger van Palau zei namens de Alliantie van Kleine Eilandstaten dat bescherming van een staat en zijn maritieme zones onvolledig zou zijn als de getroffen bevolking onbeschermd bleef. Hij wees op mogelijke maatregelen, zoals afspraken over klimaatgerelateerde mobiliteit, humanitaire toelatingsroutes en stappen om staatloosheid te voorkomen.

Fiji sprak namens de kleine eilandstaten in ontwikkeling in de Stille Oceaan en verwelkomde de conclusie in het verslag van de Commissie dat het VN-Zeerechtverdrag geen bepaling bevat die staten verplicht hun maritieme grenzen aan te passen zodra basislijnen en grenzen naar behoren zijn vastgesteld. De vertegenwoordiger van Fiji zei dat de stabiliteit van maritieme zones en de continuïteit van het staatsbestaan centraal staan in de soevereiniteit van landen in de Stille Oceaan.

Letland sprak namens Estland en Litouwen en steunde het vermoeden dat staten hun juridische identiteit kunnen behouden, ook als hun grondgebied gedeeltelijk of geheel onder water komt te staan. IJsland sprak namens de Noordse landen en zei dat de zwaarst getroffenen de last niet alleen kunnen dragen. Het riep op om mitigatie, naast adaptatie, als een kernmaatregel voor risicopreventie te behandelen.

Afgevaardigden verschilden ook van mening over de ontwerpartikelen van de Commissie over de immuniteit van staatsfunctionarissen. De vertegenwoordiger van IJsland, die ook sprak namens Denemarken, Finland, Noorwegen en Zweden, noemde de tekst in grote lijnen aanvaardbaar en zei dat die als basis voor onderhandelingen over een verdrag kon dienen.

Het Verenigd Koninkrijk steunde onderhandelingen over een verdrag als optie voor de langere termijn, maar zei dat het voorbarig zou zijn om daar onmiddellijk mee te beginnen. Het wees daarbij op uiteenlopende opvattingen over functionele immuniteit, die betrekking heeft op officiële handelingen. Zuid-Afrika steunde het uitsluiten van immuniteit voor bepaalde ernstige misdrijven, waaronder genocide, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden, agressie, slavernij en slavenhandel.