VN-expert beschuldigt VS van misdaden tegen de menselijkheid wegens aanvallen op boten

Tijdens een vergadering van de Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN zei Ben Saul op 21 oktober dat de Verenigde Staten het afgelopen jaar bij 71 militaire aanvallen op boten minstens 239 mensen hadden gedood. Saul, de speciale VN-rapporteur voor terrorismebestrijding en mensenrechten, noemde de aanvallen buitengerechtelijke executies en zei dat ze neerkwamen op een systematische aanval op burgers — een misdaad tegen de menselijkheid. Dat is zijn juridische beoordeling, geen uitspraak van de commissie of een rechtbank.

De regering-Trump ziet dat anders. In een kennisgeving aan het Congres uit oktober 2025, aangehaald in een uitspraak van een Amerikaanse federale rechtbank, zei het Witte Huis dat het land verwikkeld was in een niet-internationaal gewapend conflict met aangewezen organisaties en uit zelfverdediging handelde. Het Amerikaanse Southern Command heeft afzonderlijke aanvallen bekendgemaakt, waaronder een aanval in het Caribisch gebied op 4 oktober waarbij volgens het commando vier mensen omkwamen. Associated Press meldde dat het leger geen bewijs had verstrekt dat de boot bij die aanval drugs vervoerde.

De centrale vraag is of vermoedelijke drugshandel militaire aanvallen op boten kan rechtvaardigen. In een eerder rapport betoogde Saul dat vermoedelijke drugshandel geen gewapende aanval op de VS vormde en dat noch een gewapend conflict, noch een onmiddellijke levensbedreiging de aanvallen op de boten die hij onderzocht rechtvaardigde. Zelfs als een vaartuig drugs vervoerde, zou dat op zichzelf niet beslissend zijn voor de vraag of dodelijk geweld rechtmatig was. In zijn rapport van juli schreef Saul dat de aanvallen *mogelijk* misdaden tegen de menselijkheid vormden; in zijn verklaring van woensdag uitte hij die beschuldiging stelliger.

Het precieze dodental staat minder vast dan de omvang van de campagne. De tijdlijn van incidenten van Just Security telde tot en met 4 oktober 238 doden bij 71 aanvallen, onder wie 23 vermisten die vermoedelijk waren omgekomen. AP meldde na de aanval van die dag minstens 235 doden bij 70 aanvallen. Bij die eerdere tellingen zijn cijfers grotendeels afkomstig uit Amerikaanse bekendmakingen; ze bewijzen niet dat Sauls latere telling onjuist is.

Het is nog moeilijker om de gedode mensen te identificeren. Airwars meldde in augustus dat slechts 26 van de minstens 227 mensen die toen waren meegeteld publiekelijk bij naam bekend waren gemaakt. Volgens de organisatie ontbraken in militaire video’s vaak locatie- en tijdgegevens die nodig waren om aanvallen te reconstrueren. Senator Tim Kaine heeft gezegd dat zijn beoordeling van geheime documenten erop wees dat sommige van de gedoden niet betrokken waren bij drugshandel; de documenten waarop die beoordeling berust, zijn niet openbaar gemaakt.

Een federale rechter deed in september uitspraak in een afzonderlijk geschil over toegang tot het juridische memorandum van de regering over de aanvallen. Hij verwierp twee gronden om het memorandum achter te houden, maar liet een andere grond onbeslist. De uitspraak bepaalde niet of de aanvallen rechtmatig waren. De tegengestelde juridische standpunten en de omstandigheden rond de meeste sterfgevallen blijven daardoor onderwerp van discussie.