Nederlands kabinet keurt nationale visie op AI-ontwikkeling en waarborgen goed

Het Nederlandse kabinet heeft een nationale visie op kunstmatige intelligentie goedgekeurd. Die moet de ontwikkeling en het gebruik van AI stimuleren, terwijl de technologie in lijn blijft met publieke waarden en de afhankelijkheid van een klein aantal buitenlandse leveranciers afneemt.

De strategie, voorgesteld door staatssecretaris voor Digitale Economie en Soevereiniteit Willemijn Aerdts, richt zich op drie gebieden: verantwoorde ontwikkeling en toepassing van AI; toegang tot geavanceerde technologie en veiligheid; en het sturen van de overgang in lijn met publieke waarden. Het kabinet zegt voldoende Nederlandse en Europese expertise en capaciteit te willen opbouwen om toegang tot belangrijke technologieën te behouden en eigen keuzes te kunnen maken, maar streeft niet naar volledige technologische onafhankelijkheid.

De regering wil Nederlandse AI-bedrijven laten groeien en AI sneller laten invoeren door bedrijven en publieke diensten. Ze zegt te werken aan een bredere aanpak voor datacenters en begin 2027 plannen te publiceren voor de AI-infrastructuur en rekenkracht van het land. Ook wil ze belemmeringen wegnemen die kleinere bedrijven ervan weerhouden AI te gebruiken, en succesvolle toepassingen in de publieke sector via gezamenlijke inkoop breder beschikbaar maken.

Wat veiligheid betreft, zegt het kabinet dat AI cyberaanvallen geavanceerder kan maken en kan worden ingezet voor desinformatie en beïnvloedingsoperaties. Het onderzoekt welke technologieën en infrastructuur Nederland en Europa zelf moeten ontwikkelen, en waar samenwerking met vertrouwde internationale partners volstaat. De regering overweegt ook een Nederlands instituut voor AI-veiligheid op te richten om opkomende risico’s te helpen signaleren en aanpakken.

Volgens het kabinet staan menselijk welzijn en grondrechten centraal in het plan. Het verwijst naar de EU AI Act als kader voor veilig en verantwoord gebruik en zegt bedrijven en publieke instellingen te willen helpen de regels toe te passen, onder meer via begeleide proeven met nieuwe toepassingen. De regering wil mensen ook helpen AI te begrijpen en zich voor te bereiden op de gevolgen ervan voor werk. Ze werkt met de mediasector aan een overeenkomst over betrouwbare informatie en het gebruik van journalistieke inhoud door AI, en zegt dat burgers in 2027 en 2028 kunnen meepraten over de kansen en grenzen van AI.

De visie geeft richting, maar werkt niet elk beleidsonderdeel uit: afzonderlijke ministeries moeten maatregelen ontwikkelen voor hun eigen terreinen, van gezondheidszorg en onderwijs tot de economie en nationale veiligheid.