Nederlandse overheid is onbetrouwbaar geweest tegenover boeren, zegt ombudsman

De Nederlandse overheid is de afgelopen jaren onbetrouwbaar geweest tegenover boeren, zegt de Nationale Ombudsman. Hij wijst op plannen die herhaaldelijk zijn gewijzigd of vertraagd, langdurige onzekerheid en onduidelijke regels, waardoor veel boeren geen vertrouwen in de toekomst hebben.

In een rapport op basis van gesprekken met 32 boeren en andere betrokkenen zegt ombudsman Reinier van Zutphen dat overheidsinstanties niet goed hebben samengewerkt en boeren niet de langetermijnkoers hebben geboden die zij nodig hebben. Sommige boeren vertelden onderzoekers dat ze sinds 2019 niet wisten waar ze aan toe waren, toen een rechter het stikstofbeleid van de overheid onderuit haalde.

Boeren willen duidelijke regels en de ruimte om zelf te bepalen hoe ze hun doelen bereiken, staat in het rapport. Van Zutphen vindt dat de overheid langetermijndoelen stevig in de wet moet vastleggen, en tegelijk moet erkennen dat elke uitkomst sommige groepen zal teleurstellen.

De bevindingen komen op een moment dat minister van Landbouw Jaimi van Essen werkt aan nieuwe regels om de stikstofcrisis aan te pakken. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft gezegd dat de eisen aan boeren aanzienlijk kunnen zijn en dat het in sommige gebieden misschien niet realistisch is dat boerderijen kunnen blijven draaien.

De Nederlandse landbouw zal veranderen, zegt Van Zutphen. Sommige boeren passen hun bedrijf misschien aan, houden minder dieren of stoppen helemaal. Meer erkenning van de invloed op de identiteit van boeren zou de overgang naar een duurzamer landbouwsysteem ten goede komen, zegt hij.