VN-mensenrechtencommissie opent debat met waarschuwingen over burgerlijke vrijheden

Het Derde Comité van de Algemene Vergadering van de VN opende op 1 oktober zijn algemene debat. Afgevaardigden waarschuwden daarbij voor oorlogen, racisme en beperkingen van het maatschappelijk middenveld. Het comité keurde zijn werkprogramma goed; dat is het procedurele besluit waarover na de openingsvergaderingen verslag werd gedaan. [1]

Ierland sprak namens een interregionale groep en bracht vergeldingsmaatregelen tegen mensen die met de VN samenwerken ter sprake. Een afzonderlijk rapport van de secretaris-generaal van de VN, over de periode van mei 2025 tot en met april 2026, registreerde beschuldigingen waarbij 31 lidstaten en één waarnemersstaat betrokken waren. Het documenteerde transnationale repressie die minstens 43 mensen en vier organisaties trof die in derde staten gevestigd zijn. Het rapport gaat over contacten met VN-mensenrechtenmechanismen, niet over het maatschappelijk middenveld als geheel. [1] [4]

Volgens het rapport was in bijna de helft van de onderzochte staten melding gemaakt van surveillance, tegen ongeveer een derde in het voorgaande jaar. Een andere maatstaf liet een omgekeerde ontwikkeling zien: uit een in het rapport aangehaalde enquête bleek dat in 2025 minder vrouwelijke briefers uit het maatschappelijk middenveld bij de Veiligheidsraad melding maakten van vergeldingsmaatregelen, zowel in aantal als in verhouding, dan in de voorafgaande vier jaar. [4]

Uruguay sprak namens de G77 en China en vestigde de aandacht op armoede, ongelijkheid en toegang tot fatsoenlijk werk. Het noemde vier ontwerpresoluties die de groep traditioneel naar voren brengt, over sociale ontwikkeling, gezinnen, vergrijzing en de bestrijding van racisme. [3]

Hedda Samson, plaatsvervangend hoofd van de EU-delegatie, waarschuwde namens de EU voor verzwakking van het internationale mensenrechtensysteem. Ze zei dat de EU dit jaar haar jaarlijkse resolutie over vrijheid van godsdienst of levensovertuiging niet zou indienen. Volgens haar was dat een procedureel besluit dat haar inzet niet verminderde. [2]