Missie in Westelijke Sahara nadert mandaatdeadline nadat rivaliserende VN-plannen stranden

Rusland sprak op 30 oktober zijn veto uit over een Amerikaans plan om de VN-missie in Westelijke Sahara te verlengen, hoewel 11 leden van de Veiligheidsraad ervoor stemden. Een concurrerend Russisch voorstel kreeg vervolgens slechts drie stemmen vóór. Daardoor was er geen overeenstemming over verlenging van de missie, terwijl het mandaat op 31 oktober zou aflopen.

Het Amerikaanse ontwerp zou het mandaat hebben verlengd tot oktober 2027, maar ging verder dan alleen de duur ervan. Het zou het woord “Referendum” hebben geschrapt uit de naam van de VN-missie voor het referendum in Westelijke Sahara, bekend als MINURSO, en het autonomievoorstel van Marokko tot de enige basis voor verdere onderhandelingen hebben gemaakt. Ook werd gevraagd om voorstellen van de secretaris-generaal van de VN over personeelsreducties en een wijziging van de structuur van de missie. Het plan zou de missie niet automatisch beëindigen of omvormen tot een politieke missie; die besluiten werden uitgesteld.

Rusland verzette zich tegen wat zijn vertegenwoordiger een eenzijdige benadering van de toekomst van het gebied noemde. Het Russische alternatief zou de bestaande naam van MINURSO hebben gehandhaafd en het mandaat met een jaar hebben verlengd. De Verenigde Staten stemden tegen dat ontwerp, maar het haalde de benodigde negen stemmen niet en kreeg slechts drie stemmen vóór. China, Pakistan en Somalië onthielden zich van stemming over het Amerikaanse voorstel.

MINURSO werd in 1991 opgericht om te helpen bij de voorbereiding van een referendum over de vraag of Westelijke Sahara onafhankelijk zou worden of zich bij Marokko zou aansluiten. De stemming heeft nooit plaatsgevonden. Marokko controleert het grootste deel van het betwiste gebied en stelt autonomie onder Marokkaanse soevereiniteit voor; het Polisario-front streeft naar onafhankelijkheid. In de resolutie van de Veiligheidsraad van vorig jaar werd het Marokkaanse voorstel als basis voor onderhandelingen aangemerkt, terwijl ook constructieve voorstellen van de partijen werden verwelkomd.

Na de stemmingen waarschuwde Frankrijk dat een abrupte sluiting van de missie zorgwekkend zou zijn. Reuters meldde dat het Marokkaanse koninklijk paleis wilde dat VN-personeel en materieel in de komende dagen zouden vertrekken, terwijl de Amerikaanse vertegenwoordiger opriep tot een ordelijke afbouw. Geen van beide uitspraken stelt vast dat de missie is gesloten of dat personeel is vertrokken. De mislukte stemmingen veranderden niets aan de bestaande einddatum van het mandaat, 31 oktober; voor verlenging is een nieuw besluit van de Veiligheidsraad nodig.