Nederlandse minister blijft uitlevering koppelen aan ingehouden EU-betaling

De EU schort 18 miljoen euro aan begrotingssteun voor Sierra Leone voor 2026 op. EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken Magnus Brunner zei donderdag dat dit om technische redenen gebeurde, maar gaf geen verdere uitleg omdat de kwestie buiten zijn portefeuille viel. [1]

De Nederlandse minister van Justitie David van Weel omschreef de opschorting als een duidelijk signaal dat Sierra Leone moet stoppen met het onderdak bieden aan criminelen. Sierra Leone heeft geweigerd de veroordeelde crimineel Jos Leijdekkers aan Nederland uit te leveren, maar Brunner legde geen rechtstreeks verband tussen die weigering en het financieringsbesluit. [1]

Brunner riep ook op tot maatregelen tegen landen die drugshandelaren onderdak bieden en zei dat de EU bezorgd was over drugshandel, grensoverschrijdende criminaliteit en georganiseerde misdaad in Sierra Leone. [1]

Update

De Nederlandse minister van Justitie David van Weel zei donderdag in Luxemburg dat Sierra Leone het geschil over de uitgestelde EU-begrotingssteun binnen 24 uur kan oplossen door Jos Leijdekkers te arresteren en aan Nederland uit te leveren. Hij verdedigde het inhouden van een verwachte betaling van 18 miljoen euro voor 2026 als een signaal aan Sierra Leone om te stoppen met het onderdak bieden aan criminelen, maar erkende dat het bedrag zelf waarschijnlijk weinig onmiddellijk effect zou hebben. [2] [9]

Leijdekkers werd in 2024 bij verstek door een rechtbank in Rotterdam veroordeeld tot 24 jaar gevangenisstraf wegens feiten rond cocaïnesmokkel, een gewelddadige overval en een poging tot uitlokking van moord. [4] [5] Europees commissaris Magnus Brunner schreef de vertraging van de betaling toe aan technische redenen. NOS meldde dat de Commissie administratieve fouten noemde en dat uitlevering niet tot de voorwaarden voor de begrotingssteun behoorde. [1] [6]

De Sierra Leoonse minister van Informatie, Chernor Bah, zei dat de vertraging voortkwam uit procedurele kwesties rond een gewijzigde financieringsovereenkomst, en niet uit gesprekken met Nederland of een individuele zaak. Volgens hem werden uitbetalingen voor 2027 en 2028 voorgesteld. [7]

Update

ANP meldde op 1 oktober dat de EU had besloten Sierra Leone in 2026 geen verdere begrotingssteun te geven. De Nederlandse minister van Justitie David van Weel verwelkomde het besluit in een bericht op X en noemde het een goed begin. [10]

Nederland wil dat Sierra Leone Jos Leijdekkers, bekend als Bolle Jos, uitlevert. Hij is veroordeeld voor drugsmisdrijven. Nederlandse pogingen om zijn uitlevering te bewerkstelligen zijn tot dusver mislukt. [10]

Van Weel streeft ook naar EU-sancties tegen landen die veroordeelde drugscriminelen beschermen tegen uitlevering. Het voorstel werd donderdag besproken door de EU-ministers van Justitie in Luxemburg. [10]

Update

Van Weel zei vrijdag dat de Europese Commissie een formele reden nodig had om de betaling in te houden, maar hield vol dat zijn gesprekken met Europese collega’s en een commissaris erop wezen dat de inhouding bedoeld was om drugscriminaliteit aan te pakken. Hij zei vastbesloten te blijven Leijdekkers naar Nederland te halen. [11]

Brunner had de opschorting omschreven als een technische kwestie. Hij zei dat hij daar niet verder op kon ingaan omdat begrotingssteun buiten zijn portefeuille viel, maar riep ook op tot maatregelen tegen landen die drugshandelaren onderdak bieden. [1]

NOS meldde dat de uitlevering van Leijdekkers niet tot de contractuele voorwaarden voor de begrotingssteun behoort. De regering van Sierra Leone zegt dat de betaling vertraging opliep door het tijdstip van een voorgestelde wijziging van de financieringsovereenkomst en dat de EU voorstelde betalingen die voor 2026 en 2027 waren gepland, te verschuiven naar 2027 en 2028. [6] [7] [12]