Veiling van Van Gogh aangevochten vanwege verkoop in nazi-tijd

Sotheby’s is in gesprek met de erfgenamen van een Duits-Joodse familie over een schilderij van Vincent van Gogh dat op 18 november in New York wordt geveild. De familie heeft het veilinghuis gevraagd het werk terug te trekken, omdat nazi-vervolging volgens haar de verkoop in 1936 heeft afgedwongen.

The Art Newspaper schat de hamerprijs van *Châtaigniers en fleurs*, ofwel *Bloeiende kastanjebomen*, op ongeveer $ 180 miljoen. In de catalogus van Sotheby’s staat dat de schatting op aanvraag beschikbaar is.

De advocaat van de familie, Gunnar Schnabel, heeft Sotheby’s gevraagd aan te tonen dat het schilderij in 1936 tegen marktwaarde is verkocht en dat de verkoop ook zonder nazi-druk zou hebben plaatsgevonden, aldus The New York Times, zoals bericht door The Times of Israel. De erfgenamen brengen de verkoop in verband met de omstandigheden waarin de familie door de vervolging verkeerde.

In oktober zei een woordvoerder van Sotheby’s tegen The Art Newspaper dat het veilinghuis op basis van zijn onderzoek ervan overtuigd was dat de familie het schilderij altijd vrijelijk had kunnen verkopen. In een recentere verklaring aan de BBC, weergegeven door NCIJ Network, zei Sotheby’s dat het onderzoek niet had vastgesteld dat het werk onder dwang was verkocht. Het veilinghuis zei in gesprek te zijn met de familie en toe te werken naar een voor beide partijen bevredigende oplossing.

Volgens de catalogus van Sotheby’s verwierf uitgever Samuel Fischer het schilderij in 1909 en erfden Brigitte en Gottfried Bermann-Fischer het in 1934. Het werk was volgens de catalogus sinds 1932 of 1933 in bewaring bij Paul Cassirer in Amsterdam en werd in 1936 via de kunsthandelaar verworven door Henriette en Marcel Kapferer.

Dat het schilderij al vóór de machtsovername door de nazi’s in Amsterdam was, maakt niet duidelijk of de latere verkoop vrijwillig was. In een andere zaak stemde Düsseldorf er in 2021 mee in een schilderij van Franz Marc terug te geven dat een Joodse eigenaar in New York had verkocht nadat hij nazi-Duitsland was ontvlucht. Een Duitse restitutiecommissie oordeelde dat de locatie van die verkoop de rol van vervolging niet wegnam.