VN-functionaris pleit voor tijdelijke doorgang van kunstmest via Hormuz

Een hoge VN-functionaris heeft de Verenigde Staten en Iran opgeroepen om kunstmesttransporten onder een tijdelijke regeling door de Straat van Hormuz toe te laten. Hij waarschuwde dat langdurige verstoring de oogsten en voedselvoorziening in gevaar kan brengen.

Jorge Moreira da Silva, die een VN-taskforce voor de zeestraat coördineert, zei tegen AFP tijdens de VN-klimaatconferentie COP31 in Antalya dat de twee landen onmiddellijk een beperkte regeling moeten toestaan, terwijl ze verder praten over een bredere overeenkomst.

Hij zei dat gemiste plantseizoenen de landbouwproductiviteit kunnen verlagen en de prijzen kunnen opdrijven. Voor de oorlog verliep volgens Reuters ongeveer een derde van de wereldwijd verhandelde ureum, een veelgebruikte meststof, via de zeestraat.

De VN richtte de taskforce in maart op om een systeem te ontwikkelen voor veilige en voorspelbare doorgang van commerciële kunstmest en aanverwante grondstoffen. Reuters meldde in oktober dat het voorgestelde mechanisme nog niet was ingevoerd.

Moreira da Silva vertelde Reuters destijds dat het plan voorzag in een coördinatiecentrum in Oman dat schepen zou registreren en volgen, met VN-waarnemers die zouden helpen de ladingen in havens aan de Golf te controleren. Hij zei dat het plan binnen zeven tot tien dagen na een akkoord tussen Washington en Teheran in werking kon treden. Tegen AFP zei hij dat er dagelijks vijf kunstmestschepen nodig waren.

Het International Food Policy Research Institute meldde in september dat transporten van kunstmest uit de Golf meer dan zes maanden na het begin van het conflict grotendeels stillagen. Andere commerciële schepen zijn de zeestraat wel blijven oversteken: een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde Reuters in oktober dat Amerikaanse troepen duizenden schepen door de zeestraat hadden geholpen.

Iran heeft sinds de Amerikaans-Israëlische aanvallen in februari geprobeerd zijn controle over de zeestraat te verstevigen, terwijl Washington een zeeblokkade van Iraanse havens heeft gehandhaafd. Moreira da Silva zei dat het kunstmestmechanisme een tijdelijke maatregel zou zijn, geen vervanging voor de vrijheid van scheepvaart.