Van wachtwoord tot aanval: ransomware is een dienstenmarkt

Gestolen wachtwoorden, databases en kant-en-klare ransomwarepakketten zijn te koop. DNB beschrijft in een achtergrondartikel van 23 september hoe digitale afpersing steunt op een gespecialiseerde dienstenmarkt. Aanvallers hoeven daardoor niet elke stap zelf uit te voeren. [1]

Blockchainanalysebedrijf Chainalysis ziet eveneens een markt waarin toegang tot netwerken, infrastructuur en andere diensten worden verhandeld. Volgens het bedrijf ontvingen handelaren in netwerktoegang in 2025 minstens 14 miljoen dollar aan geïdentificeerde cryptobetalingen. Dat is een ondergrens; bovendien wordt niet alle gekochte toegang voor ransomware gebruikt. [2]

Schade is meer dan losgeld

De financiële gevolgen voor slachtoffers gaan verder dan het bedrag dat criminelen ontvangen. Stilgevallen systemen, herstelwerk en omzetverlies tellen ook mee, benadrukt hoogleraar Anja Shortland in het DNB-artikel. DNB-expert Martijn Knapen schat de wereldwijde schade op tientallen miljarden per jaar. In het beschikbare fragment ontbreken de berekening, valuta en het referentiejaar van die schatting. Het bedrag is dus geen vastgestelde losgeldomzet. [1]

Voor de betalingen zelf geven blockchainmetingen een ander, beperkter beeld. Chainalysis identificeerde voor 2025 ruim 820 miljoen dollar aan ransomwarebetalingen, ongeveer 8 procent minder dan de herziene 892 miljoen dollar voor 2024. Die daling is voorlopig: het bedrijf verwachtte dat aanvullende toeschrijvingen het bedrag voor 2025 nog tot ongeveer 900 miljoen dollar of meer zouden verhogen. De meting omvat niet alle betalingen wereldwijd. [2]

Tegelijk steeg het aantal door eCrime.ch geregistreerde, door criminelen geclaimde slachtoffers met 50 procent. Dat is geen telling van onafhankelijk bevestigde, unieke aanvallen: claims kunnen dubbel, herhaald of overdreven zijn. Meer geclaimde slachtoffers betekenen daarmee niet automatisch meer ontvangen losgeld. [Bron 2, Bron 3]

AI helpt aanvallers, maar groei is niet vastgesteld

DNB stelt dat de industrie dankzij AI sneller groeit dan ooit. Het Britse National Cyber Security Centre verwacht inderdaad dat AI onderdelen van digitale inbraken effectiever en efficiënter maakt. AI-leverancier Anthropic rapporteert ook waargenomen misbruik bij inbraken en gegevensdiefstal. Maar deze bronnen stellen niet vast hoeveel de wereldwijde ransomwaremarkt door AI is gegroeid, laat staan dat die groei ongekend snel is. [Bron 1, Bron 4, Bron 11]