VN-onderzoeker waarschuwt dat buitenlandse steun de oorlog in Soedan in stand houdt

Mohamed Chande Othman, voorzitter van de onafhankelijke VN-onderzoeksmissie voor Soedan, zei op 28 oktober tegen de mensenrechtencommissie van de Algemene Vergadering dat buitenlandse wapens, militaire technologie en strijders de oorlog in stand houden. De missie heeft een netwerk geïdentificeerd dat de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) steunt, maar Othman zei dat ze niet had vastgesteld dat de regeringen van de betrokken landen het aansturen.

Hij noemde personen en organisaties die actief zijn vanuit de Verenigde Arabische Emiraten, Tsjaad, het zuidoosten van Libië en Puntland in Somalië. Op een afzonderlijke persconferentie zei hij dat onderzoekers bewijs hadden gevonden voor voortdurende overdrachten van wapens, technologie en personeel. Het onderscheid tussen het netwerk en de staten waar het actief is, is van belang: activiteiten op het grondgebied van een land tonen op zichzelf niet aan dat de regering van dat land de RSF heeft bevoorraad.

De waarschuwing bouwt voort op een missierapport van september; er wordt geen nieuw ontdekt netwerk aangekondigd. Dat rapport, dat deels steunde op getuigen met directe kennis van zaken, concludeerde dat er redelijke gronden waren om aan te nemen dat een grensoverschrijdend netwerk de RSF wapens, logistieke steun, training en buitenlands personeel had geleverd, onder wie Colombiaanse contractanten. Human Rights Watch bracht in een onderzoek dat in mei werd gepubliceerd afzonderlijk de routes van Colombiaanse contractanten in kaart. De organisatie stelde dat hun inzet leek te zijn gesteund door de staat van de VAE — een verdergaande conclusie dan die van de VN-missie.

De VAE verwierpen de beschuldigingen dat het land militaire of andere steun aan de RSF had verleend en ontkenden buitenlandse strijders te hebben gefaciliteerd. Tsjaad zei neutraal te zijn en ontkende dat zijn grondgebied of faciliteiten waren gebruikt om militaire steun te verlenen. De VN-missie stelde niettemin vast dat particuliere netwerken delen van Tsjaad als transitroutes hadden gebruikt.

De missie vond ook aanwijzingen dat de Soedanese strijdkrachten bij aanvallen met gevolgen voor civiele locaties drones hadden gebruikt die uit het buitenland waren geleverd. Het onderzoek naar de herkomst en overdracht van die systemen bevindt zich nog in een vroeg stadium. Bij droneoperaties van beide partijen documenteerde de missie aanvallen op burgers en essentiële infrastructuur, waarvan sommige volgens haar mogelijk oorlogsmisdaden vormen.

Othmans waarschuwing kwam toen de missie melding maakte van verder gevaar voor burgers in El Obeid. Volgens de missie hadden aan de RSF toegeschreven droneaanvallen de dienstverlening verstoord en hadden aan het leger gelieerde troepen het toezicht en de willekeurige arrestaties opgevoerd. Leden van de missie riepen op het bestaande VN-wapenembargo voor Darfoer uit te breiden naar heel Soedan. Dat blijft een voorstel; tijdens de commissievergadering is er geen besluit over genomen.