ECB pleit voor modernisering van het bankentoezicht zonder de weerbaarheid te verzwakken

De Europese Centrale Bank wil dat bankregels en toezicht worden aangepast naarmate financiële risico’s veranderen, met behoud van voldoende waarborgen om banken en de bredere economie te beschermen. In een toespraak in Frankfurt op 6 november zei Sharon Donnery, lid van de Raad van Toezicht van de ECB, dat modernisering onnodige complexiteit en kosten moet terugdringen zonder de weerbaarheid te verzwakken.

Donnery betoogde dat regels en toezichtpraktijken tien jaar ongewijzigd laten het risico met zich meebrengt dat banken worden blootgesteld aan dreigingen waartegen de waarborgen niet zijn ontworpen, terwijl middelen worden verspild aan vereisten die hun nut hebben verloren. Ze benadrukte echter dat verandering niet automatisch vooruitgang betekent: hervormingen moeten worden beoordeeld op de vraag of ze de veiligheid en soliditeit verbeteren, of kosten verlagen zonder de weerbaarheid te ondermijnen.

Haar opmerkingen sluiten aan bij de algemene lijn van ontwerpprincipes die de Raad voor Financiële Stabiliteit op 14 oktober publiceerde. Ook de ECB werkt aan veranderingen om processen te vereenvoudigen, technologie verantwoord in te zetten en het toezicht te richten op de belangrijkste risico’s. Donnery nodigde financiële instellingen, onderzoekers en maatschappelijke organisaties uit om bij te dragen aan de raadpleging van de RvF.

Risico’s die zich snel kunnen verspreiden

Donnery wees op risico’s die elkaar op financiële markten en tussen sectoren kunnen versterken, waaronder geopolitieke schokken, hoge overheidsschulden, klimaatverandering, cyberdreigingen en snelle technologische veranderingen. Ze benadrukte het toenemende gebruik van private kredietverlening om investeringen in kunstmatige intelligentie te financieren: banken kunnen zowel blootstaan via leningen aan fondsen als via leningen aan bedrijven die door die fondsen worden gefinancierd. Beperkte transparantie kan het moeilijker maken om te zien waar de hefboomwerking en mogelijke verliezen zich bevinden.

Ze waarschuwde ook dat een cyberaanval op een technologie- of essentiële-dienstverlener die door meerdere financiële instellingen wordt gebruikt, de dienstverlening in het hele systeem kan verstoren. Geavanceerde AI-modellen kunnen volgens haar de tijd verkorten tussen het ontdekken van een kwetsbaarheid in software en het misbruiken ervan. De timing en omvang van de bredere gevolgen van AI voor bedrijven, banen en kredietnemers blijven onzeker, voegde ze eraan toe.

Uit de recente omgekeerde stresstest van de ECB naar geopolitieke risico’s bleek dat sommige banken in scenario’s met aanzienlijke dalingen van de kapitaalratio’s slechts beperkte liquiditeitsdruk verwachtten. Donnery zei dat deze aanpak over het hoofd kan zien hoe verliezen het vertrouwen kunnen aantasten en financiering moeilijker verkrijgbaar kunnen maken; door risico’s afzonderlijk te beoordelen, kan hun gezamenlijke impact worden onderschat.