ECB zegt dat raffinagemarges de brandstofinflatie in de eurozone aanjagen

Raffinagemarges zijn tijdens het conflict in het Midden-Oosten een belangrijke aanjager geworden van de brandstofinflatie in de eurozone, zegt de Europese Centrale Bank (ECB). Verstoringen in de aanvoer drijven de kosten van diesel en benzine op, ook al zijn de aannames over olieprijzen afgezwakt.

Volgens de analyse van de ECB zijn de raffinagemarges voor diesel in Europa gestegen tot ongeveer drie keer het niveau van vóór het conflict. Deze marges geven het verschil weer tussen de prijs van geraffineerde brandstof en die van ruwe olie. Ze omvatten productiekosten zoals verzekering, transport en arbeid, plus een opslag.

De bank zegt dat het conflict, dat op 28 februari 2026 begon, de aanvoer van ruwe olie en geraffineerde producten onder druk heeft gezet. Ook de wereldwijde raffinageactiviteit is getroffen door een lagere productie in het Midden-Oosten, Rusland en delen van Azië. Eind september lagen de EU-invoer van diesel over zee 56% en die van benzine 52% lager dan vóór het conflict, volgens de ECB.

De hogere raffinagemarges zijn doorberekend in de consumentenprijzen voor vloeibare brandstoffen die worden gebruikt voor vervoer en verwarming. Volgens de ECB waren ze soms bijna even belangrijk voor de brandstofprijsinflatie als veranderingen in de prijs van ruwe olie, vooral tijdens energiecrises.

Het effect is zichtbaar in de inflatieprognoses van de bank. Toen de ECB de aannames voor haar prognoses van juni en september 2026 vergeleek, stelde zij vast dat de latere prognose uitkwam op een hogere energie-inflatie, ondanks lagere aannames over olieprijzen. Dat kwam grotendeels doordat de raffinagekosten en -marges waren gestegen.

Raffinagemarges schommelden ook eerder: tijdens de Covid-19-pandemie daalden ze, na de Russische invasie van Oekraïne stegen ze en in de tweede helft van 2024 zakten ze terug richting het niveau van vóór de pandemie. Volgens de ECB kan het herstel na de nieuwste verstoring langer duren dan na eerdere pieken, die doorgaans van korte duur waren.

Ook andere onderdelen van de brandstofprijs zijn veranderd. Distributiekosten en -marges liggen nog altijd boven het niveau van vóór de pandemie, terwijl de accijnsverlagingen in 2026 klein zijn geweest vergeleken met de stijgingen van de prijzen van ruwe olie en van de raffinage- en distributiemarges. De ECB zegt dat haar medewerkers sinds het begin van het conflict futuresprijzen voor geraffineerde benzine en diesel gebruiken in hun prognoses, om die ontwikkelingen mee te nemen in het inflatiebeeld.