Nederlandse Rekenkamer: onduidelijke noodrol voor goudreserve van €70 miljard

De Algemene Rekenkamer zegt dat onduidelijk is hoe de Nederlandse goudreserve van 612 ton in een noodsituatie kan worden ingezet, omdat de centrale bank hierover geen afspraken heeft gemaakt met de minister van Financiën.

Volgens het rapport is de reserve nu meer dan €70 miljard waard. Sinds 2010 is de waarde ervan zeven keer zo hoog geworden. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft het goud omschreven als een mogelijke ‘spaarpot voor noodgevallen’, zoals een financiële crisis of oorlog, wanneer geld of aandelen waarde kunnen verliezen.

Volgens de Rekenkamer kan goud als ‘vertrouwensanker’ dienen zonder te worden verkocht. Een andere mogelijkheid is dat DNB tijdens een crisis een deel ervan verkoopt en de opbrengst aan de staat overdraagt. Maar er zijn geen afspraken gemaakt met minister van Financiën Eelco Heinen over de rol die het goud moet spelen.

De Rekenkamer stelt ook vragen bij de manier waarop Heinen toezicht houdt op de reserve. Als aandeelhouder van DNB kan hij er vragen over stellen, maar dat doet hij zelden. Volgens de Rekenkamer vindt de minister dat dit past bij zijn rol als aandeelhouder en bij de onafhankelijkheid van de centrale bank. De Rekenkamer merkt echter op dat het ministerie van Financiën goudbeheer zelf als een vitaal staatsbelang beschouwt.

Volgens het rapport weet Heinen niet hoe de controles worden uitgevoerd om vast te stellen dat het goud veilig blijft. DNB vertrouwt daarbij ook deels op bevestigingen van buitenlandse centrale banken.

Tijdens de controle verplaatste DNB een deel van de reserve van de Verenigde Staten en Canada naar Londen. De Algemene Rekenkamer stelde de publicatie van haar rapport uit op verzoek van het ministerie van Financiën.