ECB-vicevoorzitter pleit voor diepere EU-integratie om de veerkracht te versterken

Vicevoorzitter van de Europese Centrale Bank Boris Vujčić heeft gepleit voor een diepere integratie van de interne markt van de EU. Sterkere grensoverschrijdende handel en financiële banden zouden het blok helpen geopolitieke en economische schokken te doorstaan zonder zich af te keren van de openheid naar de wereld.

In een toespraak op de conferentie over het financiële stelsel van de Central Bank of Ireland in Dublin op 2 november zei Vujčić dat de versnippering binnen Europa het vermogen beperkt om risico’s te delen en investeringen te ondersteunen. Hij wees op uiteenlopende nationale regels en procedures, die volgens schattingen van de ECB neerkomen op tarieven van ongeveer 67% voor goederen en 95% voor diensten — cijfers die hij omschreef als een bovengrens.

De blootstelling van Europa aan externe schokken is zichtbaar op de energiemarkten, zei Vujčić. De EU importeert 57% van haar energie, en bijna al haar olie en gas. De diversificatie van de aanvoer na de Russische invasie van Oekraïne was een belangrijke prestatie, voegde hij eraan toe, maar voorkwam niet dat er opnieuw een energieschok kwam toen de spanningen in het Midden-Oosten eerder dit jaar opliepen.

De gevolgen van schokken verschillen ook per lidstaat. Vujčić verwees naar de energiecrisis van 2022, toen de elektriciteitsprijzen voor bedrijven in Italië sterker stegen en langer hoog bleven dan in Spanje, deels doordat Spanje meer van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen opwekt.

Hij betoogde dat een meer geïntegreerde energiemarkt, een geïntegreerd financieel stelsel en een gezamenlijke betalingsinfrastructuur landen kunnen helpen dergelijke druk op te vangen. Op financiële markten kunnen grensoverschrijdende investeringen verliezen en winsten spreiden. Vujčić zei dat ECB-onderzoek uitwees dat markten en begrotingsoverdrachten ongeveer 30% van de schokken in de economische productie in het eurogebied opvangen, tegenover ongeveer 70% op het niveau van Amerikaanse staten. Volgens het onderzoek dat hij aanhaalde, nemen kapitaalmarkten slechts 5% tot 10% van die risicodeling in het eurogebied voor hun rekening.

In de toespraak werd ook gewezen op de investeringskloof tussen Europa en de VS. Vujčić zei dat Amerikaanse durfkapitaalfondsen ongeveer zes keer zoveel investeren als fondsen die in de EU zijn gevestigd. Hij waarschuwde dat buitenlandse financiering de kans kan vergroten dat succesvolle Europese start-ups hun hoofdkantoor of intellectuele eigendom naar het buitenland verplaatsen, of buiten de EU naar de beurs gaan.

Zijn voorstellen omvatten het verminderen van belemmeringen op de interne markt, het voltooien van een Europese depositogarantieregeling, het harmoniseren van bepaalde belasting- en insolventieregels en het ontwikkelen van Europese digitale betaalsystemen. Hij zei dat het verlagen van interne belemmeringen voor goederen en diensten met 2% op lange termijn het verwachte effect van hogere Amerikaanse tarieven op het bbp van het eurogebied tussen 2025 en 2027 zou kunnen compenseren — een effect dat op ongeveer 0,7 procentpunt wordt geschat.