Woningtekort in Schotland neemt toe nu de woningbouw voor het derde jaar daalt

Schotland bouwt te langzaam om aan de stijgende vraag te voldoen. Het aantal opgeleverde nieuwe woningen daalt voor het derde jaar op rij, terwijl de dakloosheid recordhoogtes bereikt, meldt een analyse van BBC Scotland.

In 2025-26 verbleven meer dan 19.000 huishoudens in tijdelijke huisvesting die door gemeenten wordt bekostigd, 10% meer dan het jaar ervoor. Daaronder waren 10.715 kinderen. Nog eens 35.000 huishoudens waren als dakloos of als risico op dakloosheid aangemerkt.

In het jaar tot maart 2026 leverde Schotland 17.640 nieuwe woningen op, het laagste aantal in drie jaar. Ook het aantal begonnen nieuwbouwprojecten lag de afgelopen twee jaar op het laagste niveau sinds 2012-13, waardoor een snelle toename van het aanbod weinig waarschijnlijk is.

De reportage van BBC wijst op verschillende belemmeringen voor de bouw: hogere bouwkosten, een tekort aan geschikte grond en vertragingen bij het verkrijgen van een bouwvergunning. Woningbouwers zeggen ook dat recente regelgeving de kosten heeft opgedreven. Minister van Volkshuisvesting Shirley-Anne Somerville vertelde BBC Scotland dat normen voor energie-efficiëntie, verwarming en de veiligheid van gevelbekleding woningen zouden verbeteren en de energierekening zouden helpen verlagen.

Een mismatch tussen aanbod en behoefte

De bouw is ongelijk verdeeld. In 2025-26 stond de regio Lothian voor 32% van de opgeleverde woningen; met Fife erbij liep dat aandeel op tot 39%, hoewel die gebieden 23% van de Schotse bevolking tellen. Glasgow en de omliggende gemeenten hadden 32% van de bevolking, maar 26% van de opgeleverde woningen.

De druk is vooral groot in Glasgow: de gemeente geeft jaarlijks bijna £70 miljoen uit aan hotelaccommodatie voor mensen die dakloos zijn, en de Schotse toezichthouder op de woningsector heeft de stad, samen met Edinburgh, omschreven als een systeem in “systemisch falen”. Toch begon Glasgow vorig jaar met minder nieuwe woningen dan East Lothian, waar veel minder mensen wonen.

De reportage belicht ook het tekort aan betaalbare woningen. De doelstelling van de Schotse regering is om tegen 2032 110.000 betaalbare woningen op te leveren; tot nu toe zijn er 36.500 gerealiseerd. In 2025-26 registreerde het Affordable Housing Supply Programme 6.832 opgeleverde woningen, tegen 10.466 in 2022-23. Het Scottish Parliament Information Centre zegt dat er nu gemiddeld ongeveer 15.000 woningen per jaar nodig zijn om de doelstelling te halen.

Ministers hebben toegezegd over vier jaar £4,1 miljard uit te trekken om ongeveer 36.000 betaalbare woningen te ondersteunen. Volgens ramingen van het Fraser of Allander Institute wordt de doelstelling van 110.000 woningen waarschijnlijk pas eind 2036 gehaald. De regering zegt zich op de doelstelling te blijven richten, maar erkent dat die een uitdaging vormt.