ECB roept op tot stresstests die risico’s in het hele financiële stelsel volgen

De Europese Centrale Bank wil dat stresstests verder kijken dan afzonderlijke banken en beoordelen hoe schokken zich door het bredere financiële stelsel kunnen verspreiden, onder meer via beleggingsfondsen, verzekeraars en private kredietverstrekkers.

In een toespraak op vrijdag zei Patrick Montagner, lid van de Raad van Toezicht van de ECB, dat het raamwerk reguliere bankstresstests moet combineren met snellere, gerichtere oefeningen voor nieuwe risico’s. Hij wees op het werk van het Europees Comité voor Systeemrisico’s aan een stresstest voor het hele stelsel, die naar verwachting tegen 2028 wordt ontwikkeld.

Montagner zei dat conventionele tests nuttig blijven om banken te vergelijken en kapitaalbeoordelingen te onderbouwen, maar dat de gemeenschappelijke scenario’s en vereenvoudigde aannames niet elke kwetsbaarheid van instellingen kunnen blootleggen, noch kunnen laten zien hoe meerdere bedrijven tegelijk op een crisis reageren.

Als veel instellingen tegelijk dezelfde activa verkopen, kredietverlening terugschroeven of financiering zoeken, kunnen hun afzonderlijke pogingen om zichzelf te beschermen de druk op de markten vergroten en verliezen verdiepen, zei hij. Stelselbrede oefeningen moeten die gedeelde blootstellingen en terugkoppelingseffecten tussen sectoren onderzoeken.

De recente oefeningen van de ECB laten zien waarom verschillende tests nodig zijn. Een oefening in cyberweerbaarheid in 2024 onderzocht of banken op een ernstig incident konden reageren en ervan konden herstellen. Bij een omgekeerde stresstest in 2026 moesten banken geopolitieke scenario’s ontwikkelen die hun Common Equity Tier 1-kapitaalratio’s met minstens 300 basispunten zouden verlagen. Montagner zei dat die laatste oefening tekortkomingen aan het licht bracht in sommige risicobeoordelingen, de vertaling van scenario’s naar financiële maatstaven en de geloofwaardigheid van voorgestelde managementmaatregelen.

Hij betoogde ook dat verkennende oefeningen lacunes in gegevens, risicometing en paraatheid aan het licht kunnen brengen, zelfs als ze geen vergelijkbare kapitaalschatting opleveren. Zo bleek uit de klimaatoefening van de ECB in 2022 dat veel banken zich bij de beoordeling van klimaatrisico’s baseerden op benaderingen en brede aannames voor hele sectoren.

Montagner noemde investeringen in infrastructuur voor kunstmatige intelligentie als een opkomend terrein waarop een stelselbrede blik nuttig kan zijn. De financiering komt van banken, kapitaalmarkten, private kredietverstrekkers en andere beleggers, zei hij. Stresstests kunnen de overlappende blootstellingen in kaart brengen en onderzoeken hoe dalende waarderingen of lagere omzetverwachtingen van invloed kunnen zijn op onderpand en herfinanciering.

Hij waarschuwde dat stresstests de volgende crisis niet kunnen voorspellen. Hun waarde hangt volgens hem af van het stellen van een duidelijke vraag en het interpreteren van de resultaten binnen de beperkingen van de gebruikte methoden.