Kiezers in Alberta wijzen streven naar afscheiding van Canada overtuigend af

Meer dan twee derde van de kiezers in Alberta heeft in een niet-bindende stemming het streven naar afscheiding van Canada afgewezen. Dat is een flinke klap voor de separatistische beweging in de provincie, maar laat een afzonderlijk streven naar meer autonomie in leven. [1]

De voorlopige uitslag betekende een duidelijke nederlaag voor campagnevoerders die meer dan een jaar hadden gestreden voor een stemming over onafhankelijkheid. Separatistenleider Mitch Sylvestre zei tegen de BBC dat hij „Niet blij” was.

De premier van Alberta, Danielle Smith, steunde de campagne voor eenheid en bedankte de kiezers voor de uitslag. Ze had de drempel voor het indienen van een petitie verlaagd, waardoor de burgergeleide campagne op het stembiljet kon komen. De stemming was niet-bindend, na een rechterlijke uitspraak die een eerdere petitie voor afscheiding blokkeerde omdat daarbij geen overleg was gevoerd met First Nations wier land door onafhankelijkheid geraakt zou kunnen worden.

Smith legde de kiezers ook negen andere vragen voor, waarvan de meeste gingen over meer provinciale autonomie, onder meer op het gebied van immigratie. Zeer voorlopige uitslagen wezen erop dat veel daarvan aangenomen zouden kunnen worden. Sommige voorstanders van een tweede, bindend afscheidingsreferendum zeiden dat ze invloed op Ottawa wilden, in plaats van volledige onafhankelijkheid; Smith heeft betoogd dat de andere vragen die invloed zouden kunnen opleveren.

De uitslag over afscheiding kan Smith onder druk zetten. Zij leidt de United Conservative Party sinds 2022. Jeffrey Rath, een advocaat uit Calgary en een van de belangrijkste woordvoerders van de beweging, zei dat ze „het vertrouwen van de (partij)basis heeft verloren”. Hij en andere separatistische leiders zeggen dat ze campagne blijven voeren. Een andere campagnevoerder, Keith Wilson, vertelde zijn aanhangers dat „het gesprek over de toekomst van Alberta binnen Canada” zou doorgaan.

Premier Mark Carney verwelkomde de uitslag en zei dat de inwoners van Alberta „een duidelijke keuze hebben gemaakt”. Kiezers die tegen een referendum waren, vertelden de BBC dat ze Canada verenigd wilden houden. Sommigen vreesden dat een onafhankelijk Alberta kwetsbaar zou zijn voor buitenlandse invloed of annexatie. De steun voor afscheiding komt voort uit westerse vervreemding: het al lang bestaande gevoel bij sommige Canadezen in het westen dat de federale regering in centraal Canada hun belangen over het hoofd ziet.

Woede over federaal beleid dat de olie- en gasindustrie van Alberta raakt, heeft dat sentiment aangewakkerd. Carney en Smith hebben afgesproken toe te werken naar een nieuwe pijpleiding van Alberta naar de Canadese Pacifische kust, maar de separatistische campagnevoerders in de provincie zeggen dat het debat over de plaats van Alberta binnen Canada nog niet voorbij is.