Schotse clubs stemmen over maatregelen om jonge spelers meer kansen te geven

Het Schotse voetbal overweegt quota en andere maatregelen om jonge, in eigen land opgeleide spelers meer speeltijd te geven. Cijfers die aan clubs zijn voorgelegd, lieten zien dat spelers onder 21 jaar slechts 4,1% van de minuten in de Scottish Premiership voor hun rekening namen.

Het cijfer kwam ter sprake tijdens een topoverleg in september met alle 42 SPFL-clubs en steekt af tegen 15,1% in de hoogste Deense divisie. Schots geboren spelers vormden 28% van de basisspelers in de openingsronde van de Premiership dit seizoen, tegenover 72% tijdens het vergelijkbare openingsweekend in Noorwegen.

De Scottish FA heeft voorgesteld te verplichten dat twee voor Schotland speelgerechtigde spelers onder 21 jaar in wedstrijden om de Scottish Cup en de Premier Sports Cup in de basis staan. Ook is voorgesteld dat clubs in alle vier SPFL-divisies speelgerechtigde spelers onder 21 jaar gemiddeld 60 minuten per competitiewedstrijd laten spelen — 6% van de beschikbare speeltijd.

Het voorstel voor de Scottish Cup zou tijdens de jaarlijkse vergadering van de SFA in oktober worden behandeld, maar de stemming vond niet plaats. De SFA zegt dat die naar verwachting half december wordt gehouden. Een afzonderlijke stemming over de voorstellen voor de competitie en de Premier Sports Cup staat deze maand op de agenda van de jaarlijkse vergadering van de SPFL; wijzigingen vereisen de steun van 11 van de 12 clubs op het hoogste niveau.

Verschillende benaderingen van spelersontwikkeling

Het debat wordt aangescherpt door de ervaringen van Calum Ferguson, die in de jeugdopleiding van Inverness Caledonian Thistle speelde. Na zijn doorstroming op 18-jarige leeftijd kwam hij twee keer uit voor het eerste elftal. Daarna speelde hij bij clubs in lagere divisies en in Canada en Nieuw-Zeeland. Hij werkt nu als ontwikkelingsmedewerker bij Alba Football Alliance en zegt dat jonge spelers en hun families de verwachting kunnen krijgen dat er een route naar het eerste elftal is, terwijl de meesten die kans niet krijgen.

Noorwegen biedt een vergelijking, al gaat de aanpak daar verder dan quota. De competitieregels verplichten elk volledig spelersbestand uit 16 in eigen land opgeleide spelers te bestaan en beperken wedstrijdselecties tot negen buitenlandse spelers. Nicklas Fuglestad van Viking FK, 20 jaar, zegt dat de regels het voor jeugdspelers makkelijker maken om door te stromen.

Håkon Grøttland, die bij de Noorse voetbalbond verantwoordelijk is voor spelersontwikkeling, wijst juist op investeringen op de lange termijn in trainers en faciliteiten als cruciaal voor de vooruitgang van Noorwegen. Volgens hem hebben kunstgrasvelden geholpen om van voetbal een sport voor het hele jaar te maken; tussen 2016 en 2025 werden er 539 aangelegd en nog eens 586 vernieuwd. Noorwegen zette ook een nationale ontwikkelingsstructuur op die amateurclubs, districten, profclubs en de bond met elkaar verbindt.