ECB ziet minder sterke herprijzing van voedsel na energieschok in 2026

De Europese Centrale Bank zegt dat de herprijzing van voedsel na de jongste energieschok tot dusver veel minder sterk is geweest dan tijdens de inflatiepiek van 2022. Er zijn weinig aanwijzingen voor een aanhoudende, brede toename van hoe vaak winkeliers in het eurogebied hun prijzen verhogen.

De Daily Price Dataset van de ECB volgt prijzen die dagelijks bij online-supermarkten worden verzameld. De meest recente waarnemingen, over september 2026, laten zien dat prijsverhogingen voor voedsel in maart vaker voorkwamen, kort na de schok, maar zich niet verder verspreidden of toenamen zoals in 2022. De gemiddelde omvang van de verhogingen veranderde relatief weinig, aldus de bank.

De dataset gebruikt een classifier op basis van AI om productbeschrijvingen van supermarkten in te delen in categorieën van het consumptiepakket in het eurogebied. De ECB zegt dat de maandelijkse frequentie van herprijzingen wordt gemeten om kortstondige veranderingen, zoals aanbiedingen, uit te vlakken. Dankzij de dagelijkse verzameling kunnen ramingen voor de lopende maand worden bijgewerkt naarmate die vordert.

In de analyse van de bank worden de frequentie en omvang van prijsveranderingen vergeleken, waarbij tijdelijke aanbiedingen buiten beschouwing blijven. Volgens de ECB is dat patroon van belang omdat inflatie kan voortkomen uit frequentere prijsverhogingen bij veel producten, grotere verhogingen bij een kleiner aantal producten, of een combinatie van beide.

Voedsel is volgens de ECB goed voor ongeveer een vijfde van de uitgaven in het pakket voor het eurogebied dat wordt gebruikt om de geharmoniseerde consumptieprijsindex te berekenen, en voor een groter aandeel bij huishoudens met lagere inkomens. De bank zegt dat voedselprijzen daardoor zowel van invloed kunnen zijn op hoe huishoudens inflatie ervaren als op de beoordeling door beleidsmakers of een kostenschok leidt tot aanhoudende prijsdruk.

De ECB waarschuwt dat de gevolgen van een energieschok afhangen van zowel de schok zelf als de economische omstandigheden op dat moment. De vergelijking laat niet zien hoe voedselprijzen zich verder zullen ontwikkelen; de meest recente gegevens betreffen september.