EU en Canada spreken nauwere samenwerking af, zonder de status van ‘geassocieerd lid’

De Europese Unie en Canada hebben zich verbonden tot nauwere samenwerking op het gebied van defensie, handel en veiligheid, maar gingen niet zover Canada de status van „geassocieerd lid” toe te kennen, zoals voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen eerder had voorgesteld.

In een gezamenlijke verklaring beschrijven von der Leyen, voorzitter van de Europese Raad António Costa en de Canadese premier Mark Carney de nieuwe relatie als een „steeds hechtere associatie” met de EU, zonder volledig lidmaatschap. De twee partijen zullen vóór hun volgende topontmoeting in 2027 een naam voor die relatie bedenken.

De overeenkomst noemt terreinen voor samenwerking, maar creëert geen nieuwe lidmaatschapscategorie. De EU en Canada zijn van plan meer inlichtingen uit te wisselen over cyberdreigingen, waaronder dreigingen die verband houden met kunstmatige intelligentie. Canada overweegt ook of het wil bijdragen aan een mogelijke nieuwe EU-lening aan Oekraïne.

Ze zullen onderzoeken of Canadees vloeibaar aardgas naar Europa kan worden geëxporteerd en willen financiële overboekingen tussen de twee economieën vergemakkelijken. De verklaring verbindt beide partijen ook aan de internationale rechtsorde, met bijzondere verwijzing naar het Internationaal Strafhof.

De top bouwt voort op eerdere stappen naar nauwere banden, waaronder toegang voor Canadese bedrijven tot een EU-programma voor defensieaanbestedingen en plannen om EU-onderzoeks- en studentenprogramma’s open te stellen voor Canada. De twee partijen waren eerder formele gesprekken begonnen tijdens een topontmoeting in Montreal, waar het voorgestelde label „geassocieerd lid” bij sommige EU-landen tot bezorgdheid had geleid.

Carney noemde de top een „historische dag”, terwijl von der Leyen de relatie omschreef als de sterkst mogelijke vorm van partnerschap. Volgens hun verklaring is de alliantie bedoeld om gedeelde welvaart en economische veiligheid te ondersteunen.