Verkiezingen in Nieuw-Zeeland laten machtsverhoudingen onbeslist, coalitiegesprekken in zicht

Na de verkiezingen in Nieuw-Zeeland heeft geen enkele partij een duidelijke route naar de macht. Na een nek-aan-nekrace, waarin de kosten van levensonderhoud en de werkloosheid een belangrijke rol speelden, staan coalitiegesprekken voor de deur.

Met meer dan 99% van de stemmen geteld had de National Party van premier Christopher Luxon 42 zetels behaald, tegenover 36 voor de Labour Party onder leiding van Chris Hipkins. National was de grootste partij, maar kwam nog 19 zetels tekort voor een gewone meerderheid. Een akkoord met de huidige partners, ACT en New Zealand First, zou het centrumrechtse blok een kleine voorsprong geven op de linkse partijen.

De uitslag is nog niet definitief. De kiescommissie maakt de officiële uitslag naar verwachting op 27 november bekend, nadat de speciale stemmen zijn geteld. Daaronder vallen stemmen die in het buitenland of buiten het eigen kiesdistrict zijn uitgebracht. Die stemmen kunnen invloed hebben op spannende races en de zetelverdeling in het parlement.

Een mogelijk alternatief is de Opportunity Party, die de kiesdrempel van 5% haalde en voor het eerst in het parlement komt. Partijleider Qiulae Wong zei dat haar partij met beide kanten wil samenwerken en eerst zal onderhandelen met de partij die de meeste zetels haalt. Andrew Geddis, hoogleraar kiesrecht aan de University of Otago, zei dat Opportunity kan bepalen welk blok kan regeren.

Geen van beide grote partijen had de nederlaag erkend. Luxon feliciteerde Hipkins met een „zeer felbevochten race”, terwijl Hipkins zei dat het nog „een tijdje” onzeker zou blijven hoe de volgende regering eruitziet. Volgens hem zal het volgende parlement van partijen vragen compromissen te sluiten en gemeenschappelijke grond te vinden.

De twee grootste partijen kregen samen ongeveer 60% van de stemmen, een historisch laag gezamenlijk aandeel. Ook de Groenen, ACT, New Zealand First, Opportunity en de partij Te Pāti Māori, die opkomt voor Māori-belangen, kregen zetels. Nieuw-Zeeland gebruikt een gemengd evenredig kiesstelsel, waarin regeringen doorgaans uit coalities bestaan.