Oekraïense staalbaas vraagt EU-vrijstelling nu tariefvrij quotum krimpt

Yuriy Ryzhenkov, topman van de Oekraïense staalproducent Metinvest, heeft gepleit voor “ten minste een uitzondering” voor Oekraïne op de aangescherpte EU-regels voor staalimport. Hij zei tegen de BBC dat Oekraïne onder maatregelen die EU-producenten moeten beschermen tegen een wereldwijd overaanbod “op één hoop was gegooid” met andere exporteurs, terwijl de Oekraïense staalfabrieken te maken hebben met Russische aanvallen. [1]

De wijziging in de tariefvrije toegang is aanzienlijk. S&P Global Energy berekende dat de landenspecifieke staalquota voor Oekraïne voor het quotajaar juli 2026–juni 2027 ongeveer 1,05 miljoen ton bedragen. Dat is 58,5% minder dan de 2,53 miljoen ton die Oekraïne in kalenderjaar 2025 naar de EU verscheepte, volgens de handelsgegevens van S&P Global. De vergelijking betreft een toewijzing en eerdere verkopen, niet een gemeten exportdaling sinds de regels in juli van kracht werden. [4]

De EU-regels bestrijken 26 categorieën staalproducten en stellen voor in aanmerking komende importen samen een tariefvrij quotum vast van ongeveer 18,3 miljoen ton per jaar. Voor staal waarop de regels van toepassing zijn en dat buiten een geldend quotum wordt ingevoerd, geldt een heffing van 50%. De regels verbieden Oekraïens staal niet en leggen die heffing ook niet op aan elke zending. [2] [3]

Ryzhenkov zei dat de beperkingen waren opgelegd “zonder enige rekening te houden met de situatie waarin Oekraïne verkeert”. In de EU-wetgeving wordt de uitzonderlijke veiligheidssituatie van een kandidaat-lidstaat als Oekraïne echter genoemd als factor bij de verdeling van de quota. Ook staat in de uitvoeringsmaatregel dat Oekraïne gunstiger moet worden behandeld dan andere vrijhandelspartners. Die bepalingen maken niet duidelijk of de resulterende toegang toereikend is voor de Oekraïense staalproducenten. [1] [2] [3]

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei tegen de BBC dat de EU rekening had gehouden met de moeilijkheden van Oekraïne en grote leveranciers, waaronder Oekraïne, “compensaties” had aangeboden. De woordvoerder erkende dat het landenspecifieke quotum voor Oekraïne toegang bood op een lager niveau dan in voorgaande jaren. Volgens de regels mogen in aanmerking komende Oekraïense exporteurs ook meedingen naar extra tariefvrije quota in bepaalde productcategorieën zodra hun eigen quota zijn uitgeput; de toegang hangt af van de beschikbaarheid. De onderzochte uitvoeringsverordening geldt slechts tot en met 31 december 2026, hoewel het bredere systeem met quota per jaar van juli tot en met juni werkt.