Trumps aanval op drie staten schetst een te somber beeld van een gemengde economische balans

New York noteerde in het tweede kwartaal van 2026 de sterkste economische groei van alle Amerikaanse staten. Ook daalde de werkloosheid in New York en Californië in het jaar tot september. Die resultaten spreken Trumps algemene bewering tegen dat de Democraten die staten en Illinois hebben geruïneerd, al nemen ze de ernstige armoede en begrotingsdruk niet weg. [2] [3]

In een bericht op Truth Social van 21 oktober 2026 schreef de president: “The Democrats have run California, Illinois, and New York into the ground!” Het bericht is bewaard in het Trump’s Truth-archief. Hij noemde geen maatstaf of periode waarop dat oordeel was gebaseerd. [1]

Volgens de National Conference of State Legislatures hebben de Democraten momenteel in alle drie de staten de gouverneurspost en een meerderheid in beide kamers van de wetgevende macht. Dat laat zien wie de macht heeft op staatsniveau, maar toont op zichzelf niet aan wat de gevolgen van hun beleid zijn. [7]

De aanval kwam 13 dagen voor de congresverkiezingen van 3 november. Enkele minuten later kondigde Trump een campagnebijeenkomst in South Carolina aan voor die avond. Eerder in de campagne zei Witte Huis-woordvoerder Olivia Wales tegen Associated Press dat een bezoek aan Californië in augustus “draw a sharp contrast” zou opleveren met Democraten, onder wie gouverneur Gavin Newsom. [8] [9] [10]

Groei beslecht het debat niet

Het Bureau of Economic Analysis schatte de inflatiegecorrigeerde economische groei van New York in het tweede kwartaal op jaarbasis op 4,0%, tegenover 2,2% landelijk. De financiële sector en de verzekeringsbranche droegen het meest bij aan de groei van de staat. [2]

Arbeidsmarktcijfers die op 20 oktober zijn gepubliceerd, zetten het seizoengecorrigeerde werkloosheidscijfer voor september op 5,1% in Californië, 4,6% in Illinois en 4,3% in New York, tegenover 4,2% landelijk. In Californië was dat lager dan de 5,5% van een jaar eerder; in New York daalde het van 4,6%. In Illinois veranderde het nauwelijks ten opzichte van de 4,5%. De ramingen voor de staten over september zijn voorlopig. [3]

Californië kreeg er in een jaar tijd ook 129.300 banen buiten de landbouwsector bij, een stijging van 0,7%. Toch kromp de beroepsbevolking — mensen die werken of werk zoeken — met ongeveer 1,9%. De twee reeksen zijn gebaseerd op verschillende enquêtes en tellen verschillende zaken: banen en mensen. Een lager werkloosheidscijfer vertelt daarom niet het hele verhaal over de arbeidsmarkt. [3]

De economische groei in één kwartaal kan evenmin de langetermijnbalans van een deelstaatregering vaststellen of laten zien hoe de welvaart is verdeeld.

Ernstige druk blijft bestaan

Volgens de aanvullende armoedemaatstaf van het Census Bureau bedroeg het driejaarsgemiddelde armoedecijfer in Californië 17,8% over 2023–25, tegenover 13,0% landelijk. Ook in New York lag het cijfer boven het landelijk gemiddelde. Deze maatstaf houdt rekening met uitkeringen, belastingen, noodzakelijke uitgaven en regionale verschillen in woonkosten. [5]

De problemen beperken zich niet tot staten die nu door de Democraten worden bestuurd. In Louisiana bedroeg het cijfer 19,0%, terwijl ook Florida boven het landelijk cijfer uitkwam. Beide staten hebben momenteel een Republikeinse gouverneur en een door Republikeinen gecontroleerde wetgevende macht. [5] [7]

Bevolkingsramingen van het Census Bureau wijzen op een zwakte op langere termijn, maar de recente ontwikkelingen verschillen. In juli 2025 lagen de bevolkingsaantallen van alle drie de staten ongeveer 0,5% tot 1% onder hun uitgangsniveau van april 2020. Illinois en New York groeiden in het voorafgaande jaar desondanks licht, terwijl de bevolking van Californië met 9.465 daalde, op een totaal van ongeveer 39,4 miljoen. Veranderingen in de totale bevolking weerspiegelen geboorten, sterfgevallen en migratie, niet alleen verhuizingen tussen staten. [4]

De begroting van Californië vormt een concrete waarschuwing over de overheidsfinanciën. Het Legislative Analyst’s Office beschrijft een verwacht operationeel tekort van 18,5 miljard dollar in het begrotingsplan voor 2026–27, hoewel de vastgestelde begroting sluitend is. Overgedragen saldi helpen uitgaven te dekken waarvoor de inkomsten van dat jaar niet toereikend zijn. De geplande uitgaven uit het General Fund bedragen ongeveer 251,5 miljard dollar; de totale reserves van het General Fund worden tegen het einde van het jaar geraamd op 19,6 miljard dollar. [6]

Die overheidsfinanciën weerspiegelen zowel keuzes van de staat als bredere druk. De begroting voegt 5,7 miljard dollar aan nieuwe discretionaire uitgaven toe, grotendeels eenmalig. Het LAO wijst ook op volatiele belastinginkomsten die samenhangen met de afhankelijkheid van belastingbetalers met hoge inkomens, naast kosten als gevolg van federale wijzigingen in Medicaid en voedselhulp en de reactie van de staat daarop. [6]

Alles bij elkaar rechtvaardigen de economische en demografische cijfers aandacht voor specifieke problemen en beleidskeuzes. Ze staven niet Trumps allesomvattende bewering dat de Democraten drie staten hebben geruïneerd.