VN-comité keurt 10 ontwerpteksten over mensenrechten goed na verdeeldheid over doodstraf en dodelijke schietpartijen

De Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN heeft 10 ontwerpresoluties over mensenrechten goedgekeurd, waaronder teksten die oproepen tot een moratorium op de doodstraf en buitengerechtelijke executies veroordelen. Verdeeldheid over soevereiniteit en de bescherming van kwetsbare groepen speelde een rol bij verschillende stemmingen tijdens de vergadering van 13 november.

De commissie steunde het ontwerp over een moratorium op de doodstraf met 133 stemmen voor, 33 tegen en 16 onthoudingen. De tekst roept staten op een moratorium in te stellen met het oog op de afschaffing van de doodstraf. Voorafgaand aan die stemming keurden afgevaardigden een door Singapore gesteund amendement goed, waarin het soevereine recht van landen werd bevestigd om hun eigen rechtsstelsels te ontwikkelen, met inbegrip van hun keuze van straffen, in overeenstemming met het internationaal recht. Het amendement werd aangenomen met 97 stemmen voor, 63 tegen en 16 onthoudingen.

De vertegenwoordiger van Mexico, die het ontwerp over het moratorium indiende, zei dat het aantal gemelde executies ten opzichte van 2024 met bijna 80 procent was gestegen en dat die executies in een klein aantal staten plaatsvonden. Volgens haar kon een moratorium helpen onomkeerbare gerechtelijke dwalingen te voorkomen. De vertegenwoordiger van Egypte, die tegen het ontwerp was, zei dat de doodstraf ernstige misdrijven afschrikt; de vertegenwoordiger van de VS benadrukte het belang van eerlijke rechtszaken en waarborgen tegen onnodig leed.

Een tweede groot geschil draaide om de resolutie over buitengerechtelijke, standrechtelijke of willekeurige executies. De commissie keurde deze goed met 131 stemmen voor, geen tegenstemmen en 47 onthoudingen, nadat drie amendementen waren verworpen. Het voorstel van Egypte om expliciete verwijzingen naar seksuele gerichtheid en genderidentiteit te vervangen, werd verworpen met 69 stemmen voor, 74 tegen en 24 onthoudingen. De vertegenwoordiger van Finland, die namens de Noordse landen sprak, zei dat de formulering groepen benoemde die bijzonder kwetsbaar zijn voor onwettige executies en straffeloosheid.

Afgevaardigden verwierpen ook twee Russische amendementen, elk met 22 stemmen voor en 81 tegen. Die amendementen strekten ertoe een verwijzing naar het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof en een afzonderlijke operationele paragraaf te schrappen. De vertegenwoordiger van Rusland verwees naar een „vertrouwenscrisis” rond het hof en waarschuwde voor inmenging in de soevereiniteit van staten.

Tijdens de vergadering beschuldigden Cuba en de Verenigde Staten elkaar ook tijdens het debat over een ontwerp over huurlingen. De vertegenwoordiger van de VS beweerde dat duizenden Cubaanse burgers naar Rusland waren gereisd om daar te vechten. De vertegenwoordiger van Cuba noemde die beschuldiging ongegrond, ontkende dat Cuba bij het conflict betrokken was en zei dat de regering 17 interne onderzoeken had uitgevoerd naar de werving van Cubaanse burgers in het buitenland. De commissie keurde de resolutie goed met 117 stemmen voor, 54 tegen en zeven onthoudingen.

De overige goedgekeurde teksten gingen over internationale samenwerking op het gebied van mensenrechten, unilaterale dwangmaatregelen, het recht op ontwikkeling, vrede, een rechtvaardige internationale orde en het recht op voedsel. Een resolutie over de opvolging van de Tweede Wereldassemblee over vergrijzing werd zonder stemming aangenomen.

Dit zijn goedkeuringen van ontwerpresoluties door een commissie, geen stemmingen in de voltallige Algemene Vergadering. Het verslag van de VN over de vergadering is voorzien van het label „For information media. Not an official record.”