Nederlandse stikstofplannen kunnen 10–30% van de veehouders ertoe brengen te stoppen, zeggen onderzoekers

Onderzoekers van Wageningen University verwachten dat het stikstofbeleid van de regering er op termijn toe leidt dat 10–30 procent van de Nederlandse veehouders hun bedrijf sluit, omdat boerderijen voor hoge kosten komen te staan om de uitstoot terug te dringen. Het gaat om een prognose, niet om een telling van sluitingen die al gaande zijn.

De onderzoekers beoordeelden de waarschijnlijke gevolgen van een pakket maatregelen dat in juni werd aangekondigd. Projectleider Petra Berkhout van Wageningen Social & Economic Research zei dat sommige boeren de vereiste investeringen mogelijk niet kunnen of willen doen, zelfs met steun uit het stikstoffonds. Ook de locatie van een boerderij kan van invloed zijn op de mogelijkheden.

Middelgrote bedrijven zullen naar verwachting voor de moeilijkste keuzes komen te staan. Volgens de onderzoekers kunnen grotere bedrijven investeringen mogelijk beter terugverdienen, terwijl kleinere bedrijven vaak minder dieren hebben of een andere inkomstenbron.

Berkhout omschreef het pakket als zeer ingrijpend voor boerengezinnen, maar zei dat de bredere economische gevolgen beperkt leken. Volgens haar is een kleinere veehouderij nodig om de natuur- en milieudoelen te halen. Ook zei ze dat de voedselzekerheid niet in gevaar was: Nederland is een kleine netto-importeur van rundvlees, terwijl het voor andere dierlijke producten tussen 1,5 en negen keer zoveel produceert als het verbruikt.

De plannen zijn sindsdien op enkele punten aangepast, maar een stikstofwet die landbouwminister Jaimi van Essen deze week naar het parlement stuurde, is grotendeels ongewijzigd gebleven, aldus het rapport. Landbouworganisaties hebben opnieuw kritiek geuit op de voorstellen.

De onderzoekers zeiden dat onzekerheid over vergunningen investeringen in emissiereductie tegenhoudt. Ze riepen op boeren duidelijkheid te geven over de vraag of hun bedrijf de benodigde vergunningen kan krijgen.