‘Ferritinegezicht’ kan een aanwijzing zijn, maar met een selfie kun je geen ijzertekort vaststellen

Video’s over ‘ferritinegezicht’ doen de ronde op TikTok en Instagram. Gebruikers wijzen op donkere kringen, een bleke huid en dunner wordend haar als tekenen van een laag ijzergehalte. Artsen zeggen dat zulke veranderingen aanleiding kunnen zijn voor een gesprek over gezondheid, maar aan iemands gezicht of foto kun je het ferritinegehalte niet aflezen — een maat voor de opgeslagen hoeveelheid ijzer.

‘Ferritinegezicht is geen medische diagnose’, vertelde huisarts Aziza Sesay aan de BBC. De NHS noemt een blekere huid en haaruitval als mogelijke symptomen van bloedarmoede door ijzertekort, maar Sesay zei dat zulke veranderingen ook andere oorzaken kunnen hebben. Hematoloog Drew Provan zei dat het onmogelijk is om iemands ferritinegehalte aan diens gezicht te bepalen.

Dat onderscheid is belangrijk, omdat de ijzervoorraad al laag kan zijn voordat iemand bloedarmoede krijgt. Volgens richtlijnen van de British Society of Gastroenterology moet ijzertekort met bloedonderzoek naar de ijzerstatus worden bevestigd: een normale hemoglobinewaarde sluit een uitgeputte ijzervoorraad op zichzelf niet uit. Ook ferritinewaarden moeten in hun context worden beoordeeld, omdat ontstekingen ze normaal kunnen laten lijken ondanks ijzertekort.

Lucy M, 32, vertelde de BBC dat ze veranderingen aan haar huid en haar opmerkte, naast vermoeidheid en haaruitval. Ze zei dat een latere test een ferritinegehalte van 12 microgram per liter aantoonde, nadat eerdere bloedtests haar als normaal waren omschreven. Haar ervaring laat zien waarom het de moeite waard is symptomen met een arts te bespreken; haar foto’s kunnen op zichzelf niet aantonen wat de oorzaak was van de veranderingen die ze opmerkte.

Zichtbare bleekheid is niet betekenisloos. In een onderzoek onder 390 ziekenhuispatiënten van 12 jaar en ouder hielp onderzoek van de tong de onderzoekers ernstige bloedarmoede te beoordelen, al was de overeenstemming tussen waarnemers gering. In het onderzoek werd hemoglobine gemeten, geen ferritine, en het ging om onderzoeken in persoon, niet om selfies. De NHS adviseert mensen die denken dat ze mogelijk bloedarmoede door ijzertekort hebben om naar de huisarts te gaan. Die kan tests regelen en nagaan wat de symptomen veroorzaakt.