Officiële cijfers spreken Trumps beweringen over dalende prijzen en recordinflatie tegen

Een echte prijsschok, geen recordinflatie

De forse prijsstijgingen die Trump erfde, zijn meetbaar. De consumentenprijsindex steeg tussen januari 2021 en januari 2025 met 21,4%, op basis van de maandgemiddelden. Dat toont aan dat de kosten in totaal aanzienlijk zijn gestegen, maar alleen het tijdstip maakt niet duidelijk door welk beleid dat kwam. [4]

Zijn bewering over recordinflatie in historisch perspectief is onjuist. De jaarlijkse inflatie van de consumentenprijzen piekte onder Joe Biden in juni 2022 op 9,1%. Dezelfde officiële historische reeks laat zien dat het percentage in maart 1980 veel hoger lag, op ongeveer 14,8%. [3] [4]

In december 2024, voordat Trump terugkeerde, was de jaarlijkse inflatie al gedaald tot 2,9%. Dat onderscheid is belangrijk: bij een lagere inflatie stijgen de prijzen minder snel; eerdere prijsstijgingen worden daarmee niet teruggedraaid. [3]

Trump noemde geen statistische maatstaf voor zijn afzonderlijke bewering dat hij de „Greatest Economy” had gecreëerd. Tijdens de bijeenkomst op 14 oktober sprak hij vergelijkbare lof uit over zijn eerste ambtstermijn. Qua jaarlijkse groei gecorrigeerd voor inflatie waren zelfs de jaren vóór de pandemie geen recordjaren: de groei lag tussen 2,5% en 3,0% in 2017–19, tegenover 4,8% in 1999. Dat is één maatstaf voor economische prestaties, geen volledige ranglijst. [1] [6] [10]

Overheidsuitgaven, invoerheffingen en oorlog

Economisch onderzoek wijst uitgaven tijdens de pandemie aan als een van de factoren achter de inflatie, maar niet als een verklaring die uitsluitend op de Democraten teruggaat. Een studie uit maart 2022, gepubliceerd door de Federal Reserve Bank of San Francisco, schatte dat inkomensoverdrachten tijdens de pandemie in de VS de kerninflatie eind 2021 mogelijk met ongeveer 3 procentpunten hebben verhoogd, vergeleken met een beperktere steunreactie. De analyse omvatte steun in 2020 en 2021, waaronder de CARES Act onder Trump en het American Rescue Plan onder Biden, zonder de bijdrage tussen de presidenten te verdelen. Ook beschreef de studie wereldwijde verstoringen in de toeleveringsketens en veranderingen in bestedingspatronen. De auteurs benadrukten de aanzienlijke onzekerheid en merkten op dat andere modellen kleinere schattingen opleverden. [7]

Onderzoek dat de New York Fed op 6 oktober 2026 publiceerde, wijst op prijsdruk door Trumps eigen handelsbeleid. Mary Amiti, Sebastian Heise en David Weinstein schatten dat de invoerheffingen van 2025–26 tot februari 2026 2,9 procentpunten hebben bijgedragen aan de jaarlijkse inflatie in 67 categorieën consumentengoederen, exclusief olie. Die schatting omvat geen diensten en houdt factoren voor de economie als geheel constant; ze betreft niet de bijdrage aan het totale inflatiecijfer. Hun model voorspelde dat het inflatie-effect zou afnemen, terwijl de prijzen hoger zouden blijven dan zonder de invoerheffingen. [8]

The Associated Press bracht de recente prijsdruk op energie in verband met de oorlog met Iran. Trump erkende dat verband zelf tijdens de bijeenkomst van 14 oktober: „I knew gasoline would go high”, zei hij, eraan toevoegend dat hij een grotere stijging had verwacht. [12] [10]

De meest recente looncijfers laten zien dat de druk aanhoudt. Het voor inflatie gecorrigeerde gemiddelde uurloon van werknemers op particuliere loonlijsten buiten de landbouw daalde in het jaar tot september met 0,7%; het gemiddelde weekloon daalde met 0,1%, volgens voorlopige cijfers van het BLS, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden. Een gemiddeld uurloon kocht minder dan een jaar eerder, terwijl Trump beweerde dat de prijzen daalden. [5]