VN-missiechef waarschuwt dat oplopende spanningen in Kosovo het vertrouwen ondermijnen

De recente toename van de spanningen in Kosovo ondermijnt het vertrouwen tussen gemeenschappen en zet het multi-etnische karakter van het gebied onder druk, zei het hoofd van de VN-missie daar op 20 oktober tegen de Veiligheidsraad. Hij riep de nieuwe instellingen van Kosovo op de recente politieke vooruitgang om te zetten in effectief bestuur voor alle gemeenschappen. [1]

Peter Due, de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN en hoofd van de Interim-bestuursmissie van de Verenigde Naties in Kosovo (UNMIK), zei dat de spanningen in Kosovo en de regio in de afgelopen zes maanden waren toegenomen. De verkiezingen in juni waren vreedzaam en inclusief verlopen, zei hij, maar werden gevolgd door politieke onzekerheid en scherpere retoriek.

Due wees op eigendomsgeschillen, vastgelopen pogingen om Kosovaarse Servische medewerkers van de rechterlijke macht opnieuw te integreren en beschuldigingen van politiegeweld tegen Kosovaarse Serviërs als factoren die het gevoel van onveiligheid en ongelijke behandeling versterkten. Ook zei hij dat 1.577 mensen nog altijd vermist waren, en riep hij op de inspanningen om vermissingszaken op te lossen humanitair te houden en vrij van politieke inmenging.

De bijeenkomst bracht scherpe verdeeldheid aan het licht over zowel de situatie ter plaatse als de toekomst van UNMIK. De Servische minister van Buitenlandse Zaken, Marko Đurić, stelde dat Kosovaarse Serviërs te maken kregen met intimidatie en buitensporig politiegeweld, en betoogde dat de missie essentieel bleef. De vertegenwoordiger van Kosovo, Glauk Konjufca, verwierp wat hij een selectief beeld van de gebeurtenissen noemde, verdedigde de sluiting van door Servië bestuurde instellingen in Noord-Kosovo als noodzakelijk voor de veiligheid en de rechtsstaat, en plaatste vraagtekens bij het mandaat van UNMIK.

Ook de leden van de Veiligheidsraad waren verdeeld. De Verenigde Staten riepen op UNMIK te sluiten, terwijl het Verenigd Koninkrijk een strategische evaluatie van de rol, verantwoordelijkheden en financiering van de missie bepleitte. Rusland drong erop aan dat de missie haar personeel en middelen zou behouden. Due zei dat UNMIK dialoog, vertrouwensopbouw en inclusie bleef ondersteunen, ondanks operationele en financiële beperkingen.

De discussie ging ook over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Due zei dat die moet worden gerespecteerd, nadat hij zijn bezorgdheid had geuit over wijzigingen die de bevoegdheden beperken van de Kosovaarse Specialistenkamers, die voormalig president Hashim Thaçi en drie andere voormalige leiders van het Kosovo Bevrijdingsleger wegens oorlogsmisdaden hebben veroordeeld. Frankrijk en Griekenland uitten hun bezorgdheid over de Kamers en de integratie van Kosovaarse Servische rechters en aanklagers; de Europese Unie riep op tot voorwaarden die een multi-etnische rechterlijke macht mogelijk maken.