Trumps kop over Golfolie weerspiegelt een opleving, geen terugkeer naar normaal

Het bredere herstel was al zichtbaar voordat de meest recente kop verscheen. Reuters meldde op 5 oktober dat Kplers schatting van de regionale export van ruwe olie op 14 dagen in september boven het niveau van vóór de oorlog was uitgekomen; ook Vortexa meldde dat de stromen waren teruggekeerd tot ongeveer het niveau van vóór het conflict.

De meetdiensten lopen echter sterk uiteen in hun schattingen van de meest recente weekpiek. Bloomberg meldde in een artikel dat opnieuw werd gepubliceerd door gCaptain dat Kplers schatting van ruwe olie en condensaat voor de week die eindigde op 18 oktober 24,6 miljoen vaten per dag bedroeg. Vortexa kwam uit op 18 miljoen. Beide bedrijven schatten de stromen van vóór het conflict op minstens 18,5 miljoen vaten per dag.

Deze cijfers gebruiken een andere referentieperiode van vóór de oorlog dan de vergelijking van de Journal en zijn daar niet rechtstreeks mee te vergelijken. Toch maken ze de grote onzekerheid over de omvang van de wekelijkse piek duidelijk.

De gemiddelden voor oktober tot en met de datum van het Bloomberg-artikel lagen voor beide aanbieders onder het niveau van vóór de oorlog: 16,7 miljoen vaten per dag voor Kpler en 15,4 miljoen voor Vortexa.

Het is uitzonderlijk moeilijk om de stromen te volgen. Veel tankers varen met uitgeschakelde positiepeilsignalen, en Bloomberg meldde dat verschepingen vaak pas dagen later worden geregistreerd, waarna de cijfers naar boven worden bijgesteld. Ook konvooien en pendelvaart zorgen voor korte pieken, gevolgd door rustigere perioden. De diensten stellen hun regionale totalen op verschillende manieren samen; het verschil tussen hun wekelijkse schattingen is nog niet opgelost.

Brandstofexport blijft achter en vrachtkosten rijzen de pan uit

Het herstel van de export van ruwe olie gaat niet gepaard met herstel van de brandstofexport. In een analyse van 21 oktober zei Kpler dat de export van olieproducten uit de Golf nog altijd ongeveer 50% onder het niveau van vóór de oorlog lag.

In het marktrapport van oktober stelde het Internationaal Energieagentschap de export van geraffineerde olieproducten uit het Midden-Oosten in september op 1,9 miljoen vaten per dag, tegenover 4,7 miljoen vóór de oorlog. De grotere export van ruwe olie ging gepaard met een daling van de voorraden. Wereldwijd lagen de waargenomen olievoorraden eind september 509 miljoen vaten onder het niveau van eind februari, aldus het agentschap.

Ook het vervoer van de olie is veel duurder. Medio oktober kostte het volgens een IEA-analyse die op 21 oktober werd gepubliceerd, meer dan $37 per vat om ruwe olie uit de Golf met een grote tanker naar Azië te vervoeren — ruim vijf keer zoveel als vóór de oorlog. Congestie, omleidingen en overslag op zee verlengen de levertijden en houden schepen bezet.

Hoge potentiële opbrengsten helpen verklaren waarom sommige exploitanten het gevaar blijven aanvaarden. “De volumes blijven hoog ondanks de toenemende aanvallen, omdat de winst het risico de moeite waard maakt”, zei Homayoun Falakshahi, hoofd analyse van ruwe olie bij Kpler, tegen de Journal.

De vraag naar schepen die bereid zijn de risico’s te nemen, beïnvloedt ook verzoeken over sancties. Lloyd’s List Intelligence meldde op 22 oktober dat Golfstaten Washington om toestemming vroegen om gesanctioneerde tankers in te zetten voor pendelvaarten in de regio. Volgens de publicatie waren ongeveer 45 tankers en gastankers al vanuit de schaduwvloot overgestapt naar reguliere handelsroutes. Daarbij maakte zij onderscheid tussen de reeds gemaakte overstap door niet-gesanctioneerde schepen en het verzoek om gesanctioneerde schepen in te zetten.

Zelfs bij de hoogste wekelijkse schatting gaat het om herstel dat steunt op dure noodoplossingen, niet om een terugkeer naar normale brandstofvoorziening. Het IEA verwacht dat de dieselmarkten nog tot ver in 2027 krap blijven.