Nederlands kabinet stuurt wetsvoorstel stikstofdoelen naar parlement, met steun van boeren

Het Nederlandse kabinet heeft een wetsvoorstel naar het parlement gestuurd dat de huidige doelen voor stikstofdepositie vervangt door emissiedoelen voor de landbouw, industrie en het verkeer, naast een maatregelenprogramma en financiële steun voor boeren. Het plan is bedoeld om de natuur te herstellen en vergunningen voor woningbouw en andere projecten weer mogelijk te maken, maar moet nog door het parlement worden goedgekeurd en is afhankelijk van verdere regels en uitvoering.

De landbouw krijgt met de grootste veranderingen te maken. Volgens de regering kunnen boeren die willen innoveren, hun bedrijfsvoering willen extensiveren, hun bedrijf willen veranderen, verplaatsen of beëindigen, steun krijgen. Een aanzienlijk deel van een pakket van €20 miljard is bestemd voor boeren; meer dan €9 miljard is beschikbaar voor maatregelen in zones rond kwetsbare natuurgebieden.

Volgens het kabinet moeten emissiedoelen per sector bedrijven meer zekerheid bieden dan de bestaande doelen, die zijn gebaseerd op kritische niveaus van stikstofdepositie in de natuur. De landbouwdoelen worden vastgesteld in kiloton en moeten in 2035 zijn gehaald. De eerste voortgangsbeoordeling is gepland voor begin 2028; het kabinet belooft in te grijpen als het land achterloopt.

De maatregelen richten zich op zones rond kwetsbare natuur, waar ingrijpen volgens de regering het grootste effect kan hebben op de vergunningverlening. Ook zullen problemen als verdroging, versnipperde leefgebieden en waterkwaliteit worden aangepakt. Provincies kunnen uiterlijk in september 2028 hun eigen plannen opstellen; als die niet aan de nationale doelen voldoen, gelden de regels van de rijksoverheid.

Het kabinet wil vanaf 1 juli 2027 een rekendrempel invoeren voor projecten met een lage stikstofuitstoot. Dat kan woningbouwprojecten helpen en ook boeren van wie de stikstofuitstoot nog niet goed is vergund. Die datum is voorwaardelijk: de doelen en maatregelen moeten definitief zijn vastgesteld en de regels voor de zones en waarborgen tegen regionale stijgingen van de depositie moeten formeel zijn vastgelegd.

De regering zegt in januari 2027 te bepalen voor welke Natura 2000-gebieden zones komen. Ook zal zij de komende drie maanden met landbouworganisaties overleggen over regels voor grondgebonden landbouw. Gesprekken met bedrijven in de toeleveringsketen zijn bedoeld om betalingen aan boeren voor hun bijdrage aan het milieu veilig te stellen. Als er vóór 1 april 2027 geen afspraken zijn, zegt het kabinet die vanaf 1 januari 2029 wettelijk bindend te maken.