Guterres pleit voor grotere rol van vrouwen bij vredesbesprekingen, terwijl hun deelname laag blijft

Tijdens een debat in de Veiligheidsraad op 27 oktober zei António Guterres dat de agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid, die in 2000 werd vastgelegd in resolutie 1325, vooruitgang had opgeleverd, maar al te vaak neerkwam op “veel praten en te weinig actie”. Hij riep op tot een grotere rol voor vrouwen bij onderhandelingen, meer financiering voor vrouwenorganisaties en verantwoording voor geweld tegen vrouwen en meisjes.

De kloof aan de onderhandelingstafel blijft groot. Volgens UN Women waren vrouwen in 2025 lid van onderhandelingsdelegaties bij 13 van de 57 onderzochte vredesprocessen. Gemiddeld vormden zij 5% van de onderhandelaars *per proces*, tegenover 7% in 2024. Bij drie door de VN geleide of medegeleide processen lag het gemiddelde hoger, op 22%. UN Women wijst ook op vooruitgang in nationaal beleid: in mei 2026 hadden 117 landen actieplannen voor vrouwen, vrede en veiligheid aangenomen.

Ook de akkoorden zelf laten een kloof zien. Onderzoekers van PeaceRep aan de Universiteit van Edinburgh stelden vast dat 10 van de 53 niet-lokale vredesakkoorden die voor 2025 zijn geregistreerd — 19% — verwezen naar vrouwen, meisjes, gender of seksueel geweld. Voor de akkoorden die voor 2024 zijn geregistreerd, was dat 23%. Een verwijzing zegt op zichzelf weinig over de kracht of uitvoering van een toezegging, en de onderzoekers waarschuwen dat mogelijk nog meer akkoorden uit 2025 openbaar worden.

Guterres zei ook dat het aantal door de VN geverifieerde gevallen van conflictgerelateerd seksueel geweld in 2025 boven de 9.700 uitkwam. UN Women stelt het aantal op 9.788, meer dan twee keer zoveel als het jaar ervoor. In het VN-rapport over het geweld worden belemmeringen voor meldingen en monitoring beschreven, waaronder onveiligheid en beperkte toegang. De stijging betreft geverifieerde gevallen; ze zegt niet hoeveel de werkelijke wereldwijde incidentie is veranderd.

Guterres riep op tot bindende doelen en quota voor de deelname van vrouwen aan vredesprocessen, hernieuwde financiering voor vrouwenorganisaties en bescherming van vrouwelijke hulpverleners. Volgens UN Women daalde de hulp aan organisaties die opkomen voor vrouwenrechten in zeer fragiele situaties van $215,4 miljoen in 2023 naar $167,9 miljoen in 2024. Zijn voorstellen waren oproepen tot actie, geen maatregelen die de Veiligheidsraad tijdens zijn toespraak aannam.