Trump prijst minderheidszege van separatisten in Quebec nu spanningen Carney op de proef stellen

De verkiezingsoverwinning in Quebec die Donald Trump vierde, heeft een minderheidsregering van voorstanders van onafhankelijkheid aan de macht gebracht. Dat vormt een reële nieuwe politieke uitdaging voor de Canadese premier Mark Carney. Maar de uitslag was geen referendum over afscheiding van Canada en toont op zichzelf niet aan dat de positie van Ottawa in het tariefgeschil met Washington is verzwakt.

“Gefeliciteerd met zijn OVERWINNING, Paul St-Pierre Plamondon!” schreef Trump op 27 oktober 2026 op Truth Social, 22 dagen na de provinciale verkiezingen.

Hij deelde ook de kop “Separatists win Quebec provincial election in blow to Mark Carney” uit een Reuters-bericht dat The Irish Times op 6 oktober publiceerde. Het artikel was voorzichtiger dan de kop: volgens het bericht zou de uitslag het voor Carney moeilijker kunnen maken om de nationale eenheid tegenover Trump te bewaren. Ook vermeldde het dat de Parti Québécois (PQ) geen meerderheid had behaald.

De omvang van de overwinning

Volgens de uitslag van Élections Québec heeft de PQ 60 van de 127 zetels in de Nationale Vergadering, met 28,02 procent van de stemmen. De partij komt daarmee vier zetels tekort voor de 64 die nodig zijn voor een meerderheid.

Het door Trump gedeelde artikel meldde aanvankelijk 59 zetels. Een gerechtelijke hertelling in Vachon, aangekondigd op 21 oktober, deed de zetel met een verschil van drie stemmen naar de PQ gaan. De nieuwe provinciale regering werd diezelfde dag gevormd, zes dagen voordat Trump zijn felicitaties uitsprak.

De verslagen regering was de Coalition Avenir Québec, die sinds 2018 aan de macht was. Dit was een machtswisseling in de provincie, geen strijd om Carneys federale regering.

Daniel Béland, politicoloog aan McGill University, zei tegen The Associated Press dat de verkiezingen vooral een afwijzing van de CAQ waren en geen stem over onafhankelijkheid. Hij opperde dat de minderheidsstatus van de PQ Carney zou kunnen helpen, omdat die het moeilijker kan maken een onafhankelijkheidsreferendum voor te bereiden en uit te schrijven.

St-Pierre Plamondon zei tijdens de verkiezingscampagne dat hij zou wachten tot Trump zijn ambt heeft verlaten voordat hij een nieuw referendum uitschrijft. De Nationale Vergadering zou het moeten goedkeuren; daarvoor is steun van de oppositie nodig. De minderheidsstatus maakt zo’n stemming niet onmogelijk: AP noemde Québec solidaire, een andere pro-onafhankelijkheidspartij, als mogelijke bron van steun.

Samenwerking en confrontatie

In zijn overwinningstoespraak op 5 oktober bood St-Pierre Plamondon ook samenwerking aan. Volgens CityNews zei hij tegen Carney dat hij klaarstond voor dialoog en samenwerking wanneer de federale regering de belangen van Quebec verdedigde. Carney riep in zijn eigen felicitatie na de verkiezingen op tot gezamenlijk werk om onder meer bedrijven en werknemers te steunen die door Amerikaanse tarieven werden getroffen.

Toch is er al een eerste geschil ontstaan. Op 27 oktober meldde The Canadian Press dat de nieuwe PQ-regering Ottawa ervan beschuldigde haar het zwijgen op te leggen, omdat St-Pierre Plamondon geen spreektijd kreeg tijdens de Canada–EU-top die op 29–30 oktober in Montreal gepland stond.

Federaal minister van Industrie Mélanie Joly verdedigde het federale karakter van de bijeenkomst en zei dat geopolitiek onder de federale bevoegdheid viel.

Trumps felicitaties kwamen ook op een moment waarop hij en Carney verschillende lezingen gaven van de handelsbesprekingen. Volgens CityNews zei Trump dat de handelsoorlog “binnenkort” zou kunnen eindigen en dat Canada “bereid is ons op dit moment alles te geven”. Carney zei op 26 oktober dat de vooruitgang erop wees dat “de VS dichter bij ons standpunt komt”.

Trump lichtte niet toe waarom hij juist op dat moment zijn boodschap over Quebec plaatste. Agence QMI meldde ook dat hij een conservatieve overwinning bij de provinciale verkiezingen in British Columbia had gefeliciteerd; de boodschap over Quebec alleen bewijst niet dat er een strategie achter de felicitaties zat.

De vroege confrontatie met Ottawa geeft de gedeelde kop een concrete politieke basis: Carney moet nu samenwerken met een premier die zich inzet voor de onafhankelijkheid van Quebec. Toch laten de minderheidsuitslag en de samenwerkingsaanbiedingen van beide leiders open of die uitdaging het eensgezinde front dat Carney tegenover de Amerikaanse tarieven wil vormen, zal verzwakken.