Parlementaire bescherming moet ook bij geheime vorderingen werken

De aanvraag ging bovendien bijna zeven maanden vooraf aan Smiths benoeming tot speciaal aanklager op 18 november 2022. Burnett bleef daarna wel aan het onderzoek werken, maar deze concrete stap werd niet onder Smiths speciale-aanklagerschap gezet. [3] [5]

In de door Trump gedeelde kop klinkt met *kept in dark* bewuste achterhouding mee. Burnetts onwetendheid bewijst die niet, al sluit ze die evenmin uit. [1] [2] [3] Wie verantwoordelijkheid wil vaststellen, moet weten wie de abonnee kende, wie de omvang van de aanvraag bepaalde en wie eventuele parlementaire bescherming beoordeelde. De onbekendheid van één uitvoerder geeft daarop geen antwoord.

Gering procesrisico is nog geen goede bescherming

Onder Smiths leiding werden in mei 2023 andere vorderingen voorbereid, voor een veel kortere periode: vier dagen rond 6 januari 2021. De beschreven aanleiding was onderzoek naar contacten waarmee Trump en Rudy Giuliani mogelijk druk hadden uitgeoefend op Congresleden om de bekrachtiging van de verkiezingsuitslag te vertragen. Dat maakte die leden niet automatisch tot verdachten. [7]

John Keller van de Public Integrity Section stemde intern met deze plannen in, maar waarschuwde voor constitutioneel procesrisico. De Amerikaanse *Speech or Debate Clause* beschermt wetgevende werkzaamheden; het afdwingen van gegevens over zulke contacten kon volgens hem juridische problemen opleveren. Hij wees ook op de mogelijkheid voor een parlementariër om een vordering aan een derde aan te vechten. Toch achtte Keller het procesrisico gering, mede omdat vervolging van de betrokken leden onwaarschijnlijk werd geacht. Dit was geen rechterlijk oordeel en het advies betrof niet de bredere aanvraag uit 2022. [7]

Een concrete tegenwerping bleek intussen verschil te kunnen maken. AT&T verklaarde dat het bij een vordering uit mei 2023 voor campagneaccounts van twee zittende Congresleden vragen stelde over die grondwettelijke bescherming. Smiths kantoor zette de vordering niet door; er werden daarvoor geen gegevens geleverd. Verizon verklaarde bij een andere vordering wél belgegevens te hebben verstrekt, ook van nummers die achteraf bij Congresleden bleken te horen. [8] [9]

Een recht om bezwaar te maken biedt weinig praktische bescherming zolang iemand niet weet dat zijn gegevens worden gevorderd. En een geringe kans op vervolging kan het procesrisico voor de aanklager verkleinen, zonder dat daarmee de gevoeligheid van de verzamelde contacten verdwijnt.