Nobelprijs voor Scheikunde bekroont werk over moleculaire asymmetrie

De Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen maakte de prijs op 7 oktober bekend en bekroonde Kagan en Soai voor ontdekkingen rond niet-lineaire effecten en autocatalyse bij asymmetrische organische synthese. Ze delen een prijs van 12 miljoen Zweedse kronen. [1]

Sommige moleculen komen voor in twee spiegelbeeldvormen, net als een linker- en een rechterhand. De Academie wijst erop dat eiwitten in menselijke cellen slechts één van de twee vormen van aminozuren gebruiken. Het werk van de laureaten laat zien hoe reacties in het laboratorium de ene vorm kunnen bevoordelen boven de andere. [1]

In 1986 beschreef Kagan reacties waarbij de verhouding tussen spiegelbeeldcomponenten in een katalysator niet rechtstreeks overeenkwam met die in het product. Soai toonde later een zichzelf versterkende reactie aan: in één experiment groeide een aanvankelijke overmaat van twee procent van de ene vorm tot 87 procent. In een daaropvolgende reactie kon een kleine toevallige onbalans toenemen totdat één vorm 99,99 procent van het product uitmaakte. [2]