VN-commissie behandelt 24 teksten over nucleaire ontwapening en kernwapenvraagstukken

De Eerste Commissie van de Algemene Vergadering van de VN keurde dinsdag 20 ontwerpresoluties en vier besluiten over nucleaire ontwapening en andere kernwapenvraagstukken goed. Daaronder waren teksten over kernproeven, kernwapenvrije zones en de mogelijke risico’s van kunstmatige intelligentie in nucleaire commandosystemen.

Door de goedkeuring van de commissie gaan de voorstellen naar de Algemene Vergadering voor bespreking; daarmee worden ze niet zelf bindend. Volgens het verslag van de VN over de vergadering bestreken de besluiten en resoluties uiteenlopende kwesties, en liepen de steunpercentages bij de stemmingen sterk uiteen.

Een ontwerp over de voorbereidingen voor de toetsingsconferentie van 2026 van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens kreeg 178 stemmen voor, geen tegenstemmen en vier onthoudingen. In de tekst zou worden vermeld dat de partijen bij het verdrag van plan zijn de eerste zitting van de voorbereidende commissie voor de conferentie in 2028 te houden. Ook wordt de secretaris-generaal van de VN verzocht de conferentie te ondersteunen.

Een resolutie over het Alomvattend Kernstopverdrag werd aangenomen met 177 stemmen voor en één tegen, bij vier onthoudingen. De resolutie roept op tot ondertekening en ratificatie van het verdrag en dringt er bij staten op aan af te zien van kernexplosies en hun moratoria te handhaven. Het verdrag is niet in werking getreden.

Andere maatregelen lieten grotere verdeeldheid zien. Een ontwerp waarin kernwapenstaten worden opgeroepen stappen te zetten om hun arsenalen uit te bannen, werd aangenomen met 118 stemmen voor en 43 tegen, bij 21 onthoudingen. Een afzonderlijk ontwerp over een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten werd aangenomen met 176 stemmen voor en vier tegen, bij één onthouding.

De commissie keurde ook een ontwerpbesluit goed over mogelijke risico’s van de integratie van AI in systemen voor bevelvoering, controle en communicatie van kernwapens. In het VN-verslag werd geen stemmentelling voor dat besluit vermeld.

Op de agenda van de vergadering stonden voorstellen over de humanitaire gevolgen van kernwapens, steun voor slachtoffers en milieusanering, en een verdrag dat de productie van splijtbaar materiaal voor kernwapens verbiedt. De VN omschrijft het verslag van de vergadering als bedoeld ter informatie van de media, niet als officieel verslag.